Η αγάπη και η συγχωρητικότητα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού

Από ομιλία του πατρός Μεθοδίου Κρητικού

Ένας Ρουμάνος γέροντας μου διηγήθηκε την εξής ιστορία:

Κάπου στην Ισπανία σε ένα εξομολογητήριον υπάρχει ένας Εσταυρωμένος με περίεργη στάση, με το ένα χέρι καρφωμένο στο Σταυρό και το άλλο κατεβασμένο παράλληλα με το σώμα. Τον συνοδεύει μια μικρή ιστορία.

Παλιά βρισκόταν σε ένα εξομολογητήριον όπου εξομολογούσε ένας πνευματικός. Μία ημέρα, πήγε για εξομολόγηση ένας πιστός, ο οποίος με πόνο ψυχής του εξομολογήθηκε ένα βαρύτατο αμάρτημα. “Πω πω παιδάκι μου πώς το έκανες αυτό το πράγμα! Σε παρακαλώ να μην το ξανακάνεις” είπε ο ιερέας ο οποίος του διάβασε τη συγχωρητική ευχή έχοντας αποσπάσει την υπόσχεσή του ότι δε θα ξαναπέσει σε αυτό το μεγάλο αμάρτημα.

Μετά από κάποιο καιρό, ξαναήρθε ο πιστός. Μη μπορώντας να σηκώσει το βλέμμα του από το έδαφος αποκάλυψε στον εξομολόγο ότι ξανάπεσε στο ίδιο αμάρτημα παρόλες τις προσπάθειές του. Ο εξομολόγος αρχικά δεν ήθελε να συγχωρέσει τον πιστό. “Είναι πολύ μεγάλο το αμάρτημά σου, πήρα μεγάλη ευθύνη διαβάζοντάς σου τη συγχωρητική ευχή. Δεν ξερω αν πρέπει να σε ξανασυγχωρέσω.” Επειδή όμως ο πιστός έδειχνε μεγάλη μεταμέλεια, έκλαιγε, παρακαλούσε και έδινε υποσχέσεις ότι θα προσπαθήσει περισσότερο και δε θα ξαναπέσει στο αμάρτημα αυτό, πείστηκε και τον συγχώρεσε.

Μετά από αρκετό καιρό φάνηκε πάλι ο πιστός εκείνος. “Μη μου πεις!” Αναφώνησε ο ιερέας!Και όμως το είχε ξανακάνει. Όσα παρακάλια και αν έκανε με συντριβή ψυχής ο πιστός ο ιερέας δε δέχτηκε να τον συγχωρέσει. “Έχω πάρει ήδη μεγάλη ευθύνη, ρισκάρω την ψυχή μου και εσύ δε δείχνεις ότι θα μπορέσεις να μην το ξανακάνεις. Δε μπορώ να σε συγχωρέσω.” Ο πιστός επέμενε με κλάματα αλλά ο πνευματικός έμεινε ανένδοτος. Και αφού σηκώθηκε να φύγει απογοητευμένος ο πιστός, ο πνευματικός δέχτηκε ένα ισχυρό χτύπημα στην πλάτη και ακούστηκε μια αυστηρή φωνή: “ΔΕ ΣΤΑΥΡΩΘΗΚΕΣ ΕΣΥ ΓΙ’ΑΥΤΟΝ!”

Τη συνέχεια την καταλαβαίνετε τόσο για τον πνευματικό όσο και για τον πιστό, που ένιωσε πραγματικά την αγάπη και τη συγχωρητικότητα του Χριστού μας. Ο Εσταυρωμένος έμεινε σ’αυτή τη στάση για να θυμίζει αυτό το περισταστικό σε όσους Τον προσκυνούν μέχρι και σήμερα. Η αγάπη του Χριστού μας καταδιώκει, ας ανταποκριθούμε, ας εξομολογηθούμε με ειλικρινή μετάνοια και ας κάνουμε φέτος την αρχή για να ζήσουμε την πραγματική Ανάσταση! Αμήν!

Γέρων Εφραίμ Φιλοθεΐτης: Το μυστήριο της Μετανοίας και Εξομολογήσεως

Γέροντας Εφραίμ Αριζόνας (Φιλοθεΐτης)

Ο Θεός με το στόμα του Προφήτου Ησαΐα μάς παραγγέλλει λέγων: «Λούσασθε και καθαροί γίνεσθε, αφέλετε τας πονηρίας από των ψυχών υμών απέναντι των οφθαλμών μου, παύσασθε από των πονηριών υμών. Μάθετε καλόν ποιείν» (Ησ. α” 16).

Η μετάνοια προϋποθέτει αμαρτία. Όποιος δεν έχει αμαρτία, αυτός δεν έχει ανάγκη μετανοίας. Όλοι, και πρώτος εγώ, αισθανόμεθα αμαρτωλοί.

Η αμαρτία είναι τραύμα στην ψυχή, πληγή στην συνείδησι που μας πονάει, τραύμα στο σώμα του Χριστού, στην Εκκλησία, της οποίας είμαστε μέλη. Η αμαρτία είναι κάρφωμα και ξανακάρφωμα στο Χριστό. Ποιος δεν έχει τραυματισθεί από την αμαρτία; ποιος δεν έχει αμαρτήσει με τα λόγια, με τις πράξεις του, με τους λογισμούς; ποιος δεν κτυπήθηκε κατάστηθα από τις τύψεις της συνειδήσεως; Όποιος θα πη πως δεν έχει αμαρτήσει, αυτός θα έχει πει το μεγαλύτερο ψέμα….

Αλλ” εάν η αμαρτία είναι το τραύμα, η μετάνοια είναι το φάρμακο· είναι το ευλογημένο δώρο του Θεού στον άνθρωπο….

Πολλοί χριστιανοί, με ευλαβή πόθο, αναζητούν να βαπτιστούν στον Ιορδάνη ποταμό, αλλ” όσες φορές και αν μπούνε στον Ιορδάνη ποταμό και όσα μπουκάλια αγιασμό και αν πιούμε, αν δεν μετανοήσουμε δεν σωζόμεθα. Κοντά μας, δίπλα μας, είναι ο Ιορδάνης ποταμός. Κυλάει μέσα στην Εκκλησία, είναι η γλυκεία μετάνοια και εξομολόγησις. Ας λου¬σθούμε μέσα στην μετάνοια, διότι με αυτήν σβήνουν όλα τα αμαρτήματα. Και το λουτρό της μετανοίας εί¬ναι το δεύτερο βάπτισμα. Αυτό δε το λουτρό του θεϊκού βαπτίσματος, που λέγεται μετάνοια, γίνεται συνειδητά και αποφασιστικά. Πλένομαι, για να μη ξαναλερωθώ, ασχέτως αν δεν τα καταφέρω. Πλην πλένομαι με την απόφασι να μη ξαναλερώσω τον χιτώνα της ψυχής μου.

Το έλεος του Θεού είναι ανταπόκρισις στη μετάνοια του ανθρώπου. Με τον ερχομό του Χριστού, η μετάνοια δεν είναι απλώς μεταμέλεια και εξομολόγησις αμαρτιών, αλλ” είναι άφεσις, συγχώρησις, εξάλειψις τελεία των αμαρτιών. Η μετάνοια είναι ένας θρήνος που οδηγεί στην χαρά. Είναι το χαροποιό πένθος. Η μετάνοια είναι η σπορά των δακρύων, που φέρνει το θερισμό της λυτρώσεως… Με την αμαρτία χάνουμε την ηρεμία της συνειδήσεως. Με το κλάμα της μετα¬νοίας παίρνουμε πίσω αυτό που χάσαμε. Με την αμαρτία χάνουμε το πολυτιμώτερο αγαθό, την ψυχή μας. Πεθαίνει η ψυχή μας. Και αν κλάψουμε για τις αμαρτίες μας, θ” αναστηθή η ψυχή μας….

Να κλάψουμε για τα αμαρτήματα μας, όπως έκλαψε ο Δαβίδ, που έβρεχε το προσκέφαλό του με τα δάκρυα του. Να κλάψουμε όπως η πόρνη, που τα δάκρυα της μοσχοβόλησαν περισσότερο από τα μύρα της, με τα όποια έβρεξε τα πόδια του Χριστού. Να κλάψουμε όπως έκλαψε ο Απόστολος Πέτρος μετά την άρνησι του Διδασκάλου. Να κλάψουμε όπως έκλαψε ο Απόστολος Παύλος όταν θυμόταν ότι δίωξε την Εκκλησία του Χριστού. Να κλάψουμε όπως έκλαψαν οι μεγάλοι αμαρτωλοί που έγιναν άγιοι. Να κλάψουμε για τα δικά μας αμαρτήματα, αλλά να κλάψουμε και για τα αμαρτήματα των άλλων. Αμάρτησε ο άλλος; μη τον κατακρίνης. Κλάψε για την πτώσι του, δέστην σαν δική σου πτώσι. Είμεθα «αλλήλων μέλη». Ο άλλος είναι μέλος του ιδίου με σένα σώματος· μέλος του σώματος του Χριστού. Κλάψε εσύ για τον άλλον, όπως έκλαιγε ο Παύλος και έλεγε: «Ουκ επαυσάμην μετά δακρύων νουθετών ένα έκαστον». Κλάψε εσύ για το παιδί σου που παρανόμησε, για το Χριστιανό που γλύστρισε και έπεσε.

Η αμαρτία είναι φωτιά. Και οι κρουνοί που σβύνουν αυτή την φωτιά, είναι οι κρουνοί της μετανοίας. Αν πιάση φωτιά το διπλανό σπίτι, δεν θα τρέξης και εσύ για να σβύση η φωτιά;  Αν αδιαφορήσης, η φωτιά θα επεκταθή και στο δικό σου σπίτι. Έτσι δεν μπορείς ν” αδιαφορήσης όταν ο άλλος καίγεται από τη φωτιά της αμαρτίας. Ρίξε τα δάκρυά σου για να σβεσθή η φωτιά. Αν αδιαφορήσης, θάχης και συ κρίμα, αμαρτία. Κι αν όχι μόνο αδιαφορήσης αλλά γελάς κι όλας και σχολιάζης την αμαρτία του άλλου και την διαπομπεύης, τότε πια θα επιτρέψη ο Θεός να πέσης και εσύ, και η φωτιά της δικής σου αμαρτίας, μπορεί να είναι ο προθάλαμος της κολάσεως, κατά τον ιερό Χρυσόστομο.

Επιμένει ο ιερός Χρυσόστομος, ότι πρέπει να θρηνούμε για τα αμαρτήματα των άλλων, αν αληθινά τους αγαπάμε. Αν ο άλλος βρίσκεται στο στόμα του λύκου, θα τον αφήσουμε να κατασπαραχθή; Αν ο άλλος κινδυνεύη να πνιγή, θα τον αφήσουμε να καταποντισθή;

Η μετάνοια, εξαλείφει όλα τα αμαρτήματα. Έχουμε δύο πραγματικότητες: η μία είναι η φιλανθρωπία του Θεού, η άλλη είναι η αμαρτωλότητα του ανθρώπου. Σας ερωτώ: Ποια από τις δύο είναι μεγαλύτερη; Τα αμαρτήματά μας, όσα κι αν είναι, είναι ωρισμένα και συγκεκριμένα. Η Φιλανθρωπία του Θεού είναι άπειρη, αμέτρητη. Ο ιερός Χρυσόστομος για να παρηγορήση τους αμαρτωλούς, παρουσιάζει το παράδειγμα με το κάρβουνο. Έχεις ένα αναμμένο κάρβουνο. Σε καίει. Αν όμως ρίξης το κάρβουνο αυτό μέσα στο πέλαγος, ποιος θα νικήση· το πέλαγος ή το κάρβουνο; Ασφαλώς το πέλαγος. Ένα τσαφ θ” ακουσθή και θα εξαφανισθή το αναμμένο κάρβουνο.

Κάρβουνο, που κατακαίει τα σωθηκά μας, είναι η αμαρτία. Τι πόνος! Μη το αφήνης. Πάρτο την ώρα της σωστικής εξομολογήσεως και ρίξε το στο Πέλαγος της Φιλανθρωπίας του Θεού. Αμέσως το κάρβουνο της αμαρτίας σου θα σβύση και θα εξαφανισθή. Και αν μου πης πως δεν έχεις ένα κάρβουνο, αλλ” έχεις πολλά αμαρτήματα που σε καίνε, θα σου πω και εγώ, ότι το έλεος του Θεού δεν είναι απλώς πέλαγος· είναι Ωκεανός· είναι κάτι απείρως μεγαλύτερο. Το πέλαγος και ο Ωκεανός έχουν κάποιο μέτρο, κάποια όρια, κάποιο τέλος. Η Φιλανθρωπία όμως του Θεού είναι απροσμέτρητη, απεριόριστη, ατέλειωτη.

Συνεχίζει ο ιερός Χρυσόστομος. Όταν με δάκρυα μετανοούμε, να είσθε βέβαιοι ότι το σφουγγάρι της αγάπης του Θεού σβύνει όλα τα αμαρτήματα. «Το αίμα Ιησού Χριστού του υιού αυτού, καθαρίζει ημάς από πάσης αμαρτίας» (Α” Ιωάν. 1, 7). Και η αγάπη του Θεού σβύνει όλα τα αμαρτήματα, ώστε ούτε ίχνος δεν αφήνει.

Αν εχης ένα τραύμα, γιατρεύεται, αλλά παραμένει το σημάδι, η ουλή. Αν έχης μία αμαρτία, με την μετάνοια συγχωρείται και εξαφανίζεται και ούτε ουλή μένει.

Η μετάνοια οδηγεί σ” ένα καταπληκτικό θαύμα, στη λήθη του Θεού. Ο Θεός, καρδιογνώστης και παντογνώστης, που μέσα στη μνήμη Του είμεθα όλοι οι άνθρωποι, και είναι όλες οι πράξεις μας, αυτός ο Θεός φθάνει στην αμνησία! Λησμονεί τα αμαρτήματα των ανθρώπων που ειλικρινά μετανοούν.

Ω! πόσο θάρρος και παρηγοριά μας δίνει ο ιερός Χρυσόστομος! Ο χρυσός στην γλώσσα και στην καρδιά, ακολουθώντας το παράδειγμα του Κυρίου, μισεί την αμαρτία, αγαπά τον αμαρτωλό· καυτηριάζει τα αμαρτωλά πάθη, αγκαλιάζει τους αμαρτωλούς. Ο Χρυσόστομος φοβάται να μη πέση ο αμαρτωλός σ” ένα από τα δύο άκρα. Το ένα άκρο είναι η απόγνωσις και η απελπισία. Το άλλο είναι η ραθυμία και η επανάστασις. Ο διάβολος έχει δύο όπλα, με τα οποία δίνει τη χαριστική βολή στον αμαρτωλό. Το ένα όπλο είναι για τους ευαίσθητους, το άλλο για τους αναίσθητους.

Για τους ευαίσθητους διαθέτει το όπλο της απογνώσεως, της απελπισίας. Προσπαθεί ν” απελπίση τον αμαρτωλό.

Πω πω! τι είναι αυτό που έκανες; τώρα για σένα δεν υπάρχει σωτηρία. Ποιος θα σε σώση; – όχι άπαντα ο Χριστιανός. Ύπαγε οπίσω μου, Σατανά της απογνώσεως. Φύγε, αλητήριε, γιατί με τη σκιά σου κρύβεις τον σταυρό του Χριστού, την μεγάλη μου ελπίδα. Αμαρτάνω, ναι, το ξέρω, αλλά πιστεύω στο έλεος του Θεού.

Για τους αναίσθητους έχει το όπλο της ραθυμίας και επαναστάσεως.

Έλα, καϋμένε, καλός είσαι. Και τι έκανες στο κάτω κάτω για να μετανοήσης; Εγκληματίας είσαι; δεν σκότωσες και κανένα; Μακάρι νάσαν όλοι σαν και σένα.

Όχι άπαντα ο Χριστιανός.

Ύπαγε πίσω μου, Σατανά της ραθυμίας και της ψευδαισθήσεως. Φύγε, γιατί η μορφή σου μού κρύβει τον πνευματικό καθρέπτη, για να καθρεπτιστώ και να ιδώ, με συναίσθησι, ότι είμαι γεμάτος πληγές και έχω ανάγκη θεραπείας.

Η μετάνοια έχει μεγάλη δύναμι. Παίρνει το κάρβουνο και το κάνει διαμάντι. Παίρνει τον λύκο και τον κάνει αρνί. Παίρνει τον άγριο και τον κάνει άγιο. Παίρνει τον αιματοβαμμένο ληστή και τον κάνει πρώτο κάτοικο του Παραδείσου. Ακριβώς, επειδή έχει τέτοια δύναμι η μετάνοια, γι” αυτό ο Διάβολος αγωνίζεται ν” αποτρέψη τον άνθρωπο από την μετάνοια. Έτσι εξηγούνται οι αντιρρήσεις πολλών ανθρώπων ως προς την μετάνοια και την εξομολόγησι.

Λέει κάποιος «Αφού θα ξαναπέσω, γιατί να πάω να εξομολογηθώ; Ξέρω ότι θα ξανακάνω τα ίδια…». Αδελφέ μου. Η αμαρτία είναι σαν την αρρώστια. Δεν αρρωσταίνεις μια φορά. Πολλές φορές αρρωσταίνεις από την ίδια αρρώστια. Και κάθε φορά που αρρωσταίνεις πηγαίνεις στο γιατρό και παίρνεις φάρμακα που σου δίνει. Το ίδιο κάνε και για την ψυχή σου. Κάθε φορά που πληγώνεσαι, έστω και αν πληγώνεσαι στο ίδιο μέρος, μετανόησε και εξομολογήσου. Κάποτε το φάρμακο της χάριτος θα γιατρέψη ολότελα την συγκεκριμένη πληγή.

Το αμαρτωλό πάθος μοιάζει πολλές φορές με δένδρο, που ρίζωσε βαθειά και φαίνεται δύσκολο να ξερριζωθή. Είδες τι έκαμναν οι υλοτόμοι στην παλαιά εποχή; Με τσεκούρι έκοβαν το δένδρο. Φαντάσου δένδρο ριζωμένο, με μεγάλο κορμό. Ο υλοτόμος το κτυπά με μια τσεκουριά. Δεν πέφτει ασφαλώς με την πρώτη τσεκουριά. Το κτυπά με δεύτερη, με τρίτη, με δέκα… Κάποτε το δένδρο λυγίζει και πέφτει. Έτσι είναι και το αμαρτωλό πάθος. Μπορεί με την πρώτη τσεκουριά να μην πέση. Συνέχισε με την διαρκή μετάνοια να κτυπάς το πάθος. Να είσαι σίγουρος, πως κάποια μέρα, θα πέση το πάθος, θ” απαλλαγής από την αμαρτία που χρόνια σε βασάνιζε. Έτσι λέει ο Ιερός Χρυσόστομος.

«Μετανοώ, αλλά ντρέπομαι να ομολογήσω τ” αμαρτήματά μου. Είναι τόσα πολλά, ώστε ντρέπομαι να τα παρουσιάσω στον εξομολόγο κληρικό». Η ντροπή πρέπει να υπάρχη, αλλά προ, όχι μετά την αμαρτία. Να ντρεπώμεθα να διαπράξωμε το κακό, να μη ντρεπώμεθα να ομολογήσουμε το κακό.

Η μετάνοια εκφράζεται σαν ομολογία των αμαρτημάτων, σαν εξαγόρευσις. Μη ντρέπεσαι να πης τις αμαρτίες σου. Κάποτε θα γίνη η αποκάλυψις των αμαρτημάτων μας. Ή θα τις αποκαλύψουμε εμείς, μόνοι μας, μπροστά σ” ένα πρόσωπο, στον πνευματικό, ή θα τις αποκάλυψη ο Θεός την ήμερα εκείνη μπροστά σ” όλους τους αγγέλους και τους ανθρώπους. Αν προλάβουμε πρώτοι να κατηγορήσουμε τον εαυτόν μας με την μετάνοια, εξαλείφονται όλες οι αμαρτίες μας και αθωωνόμαστε.

«Είμαι τόσο πολύ αμαρτωλός, που αμφιβάλλω για την σωτηρία μου…». Αδελφέ μου συναμαρτωλέ! Ο Παράδεισος δεν είναι για τους αναμάρτητους. Είναι για τους αμαρτωλούς. Ο Παράδεισος είναι γεμάτος από αμαρτωλούς που μετανόησαν. Είναι και για μας ανοικτός ο Παράδεισος. Αρκεί να κάνουμε το πρώτο βήμα εμείς· το βήμα της μετάνοιας. Τότε σπεύδει ο Θεάνθρωπος Κύριος να κάνη δέκα βήματα για να μας αγκαλιάση· είναι τα βήματα του ελέους και της συγγνώμης.

Με πόνο θερμής προσευχής ας πούμε:

Κύριε Ιησού Χριστέ, δώρησέ μας αληθινή, δακρύβρεκτη μετάνοια. Εσύ μάς έμεινες μοναδική Ελπίδα σωτηρίας. Είσαι η Αλήθεια μέσα σε τόσα ψέματα. Είσαι η Χαρά μας μέσα σε τόσες θλίψεις. Είσαι η Λύτρωσίς μας μέσα σε τόση αμαρτία. Είσαι η Ειρήνη μέσα σ” ένα κόσμο τόσο ταραγμένο. Δόξα τη μακροθυμία και τη Ανοχή σου Κύριε. Αμήν.

Γέροντος Εφραίμ Φιλοθεΐτου. ΕΛΠΙΔΟΦΟΡΕΣ ΔΙΔΑΧΕΣ ΜΕ ΠΑΤΡΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΚΥΨΕΛΗ».

Το Χριστουγεννιάτικο Μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου

ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΗ ΑΠΟΔΕΙΞΙΣ  ΕΠΙ ΤΟΙΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΟΙΣ

† Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ

ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ, ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ

ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΧΑΡΙΝ, ΕΛΕΟΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗΝ ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΕΝ ΒΗΘΛΕΕΜ ΓΕΝΝΗΘΕΝΤΟΣ ΣΩΤΗΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ

Ἀδελφοὶ καὶ Τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

«Χριστὸς ἐξ οὐρανῶν, ἀπαντήσατε!»

Ἐφάνη ἐπὶ τῆς γῆς ὁ Θεὸς καὶ ἐφανερώθη συγχρόνως ὁ τέλειος ἄνθρωπος καὶ ἡ ἀσύλληπτος ἀξία τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου. Oἱ σύγχρονοι ἄνθρωποι ἰδιαιτέρως ζῶμεν τὴν μεταπτωτικὴν κατάστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν καθημερινῶς διαπιστώνομεν μετὰ τοῦ Ψαλμῳδοῦ ὅτι «πάντεςἐξέκλιναν, ἅμα ἠχρειώθησαν, οὐκ ἔστι ποιῶν χρηστότητα, οὐκ ἔστιν ἕως ἑνός» (Ψαλμ. ΙΓ΄3 – Ρωμ. γ΄12-13).

Πρὸ τῆς ἐνσαρκώσεως τοῦ Χριστοῦ δὲν ἠδύνατο ὁ ἄνθρωπος νὰ φαντασθῇ τὴν ἀσύλληπτον ἀξίαν τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου, διότι μετὰ τὴν πτῶσιν ἠσθένησε καὶ ἠλλοιώθη. Μόνον οἱ πολὺφωτισμένοι ἄνθρωποι διῃσθάνθησαν καὶ πρὸ Χριστοῦ τὴν ἀξίαν τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου καὶ εἰς τὴν ἀπορίαν τοῦ Ψαλμῳδοῦ «τί ἐστιν ἄνθρωπος, ὅτι μιμνήσκῃ αὐτοῦ;» (Ψαλμ. Η΄ 5), διεκήρυξαν: «ἠλάττωσας αὐτὸν βραχύ τι παρ᾿ἀγγέλους, δόξῃ καὶ τιμῇ ἐστεφάνωσας αὐτὸν» (ἐ.ἄ. 6).

Τὴν ὑπερτάτην αὐτὴν ἀξίαν τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου ἐφανέρωσεν ὁ Θεάνθρωπος Κύριος καί, ἔκτοτε, ἐπαναλαμβάνουν κατ᾿ἔτος διακηρύξεις κρατῶν,κυβερνήσεων καὶ κοινωνικῶν ὁμάδων καὶ διεθνεῖς συμβάσεις ἀναφερόμεναι εἰς τὸν σεβασμὸν τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου καὶ τὰ δικαιώματα αὐτοῦ.

Ἐν τούτοις, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας βλέπομεν καθημερινῶς τὸν χείριστον ἐξευτελισμὸν τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου, τὴν ἀτίμωσιν καὶ τὸν διασυρμὸν αὐτοῦ.Ὀφείλομεν, λοιπόν, ἐὰν θέλωμεν νὰ εἴμεθα ἄξιοι τῆς δόξης καὶ τιμῆς διὰ τῆς ὁποίας περιέβαλε τὸ ἀνθρώπινον πρόσωπον ὁ «δι᾿ἡμᾶς καθ᾿ἡμᾶς γενόμενος» Δημιουργός μας, νὰ πράξωμεν πᾶν τὸ δυνατὸν διὰ νὰ παύσῃ ἡ ἐσχάτως διογκουμένη ἐξευτελιστικὴ διὰ τὸ ἀνθρώπινον πρόσωπον συμπεριφορά.

Παρακολουθοῦμεν ἔκπληκτοι τὸ ἐπαναλαμβανόμενον συνεχῶς «δρᾶμα τῆς Βηθλεέμ». Διότι περὶ δράματος πρόκειται καὶ ὄχι περὶ χαρμοσύνου γεγονότος, ἐφ᾿ ὅσον ἀγνοεῖται ὁ σπαργανούμενος ἐν φάτνῃ Υἱὸς καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ, καὶ τὸ δημιούργημά Του, ὁ ἄνθρωπος, δὲν ἀντιμετωπίζεται ὡς «εἰκὼν Θεοῦ».

Ἡ Ἁγία Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία μας καὶ ἡ θεολογία της διδάσκουν ὅτι ὁ ἄνθρωπος καὶ τὸ ἀνθρώπινον σῶμα ἀξιοῦνται πλήρους σεβασμοῦ, διότι ἡνώθησαν μὲ τὸν Θεὸν εἰς τὸν σαρκωθέντα Κύριον. Ὅθεν, ὀφείλομεν ὅλοι νὰ ἐντείνωμεν τὰς προσπαθείας μας διὰ νὰ γίνῃ ὑπὸ πάντων σεβαστὴ ἡ ὑπερτάτη ἀξία τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου.

Μετὰ πολλῆς συνοχῆς καρδίας καὶ βαθείας θλίψεως τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον καὶ ἡ ἡμετέρα Μετριότης παρακολουθοῦμεν τὰ ὁσημέραι ὀγκούμενα κύματα ταῦτα βίας καὶ βαρβαρότητος, τὰ ὁποῖα ἐξακολουθοῦν νὰ μαστίζουν διαφόρους περιοχὰς τοῦ πλανήτου μας, καὶ ἰδιαιτέρως τὴν Μέσην Ἀνατολήν, καὶ μάλιστατοὺς γηγενεῖς ἐκεῖ χριστιανούς, εἰς τὸ ὄνομα συχνάκις τῆς θρησκείας. Δὲν θὰ παύσωμεν δὲ νὰ διακηρύττωμεν ἀπὸ τοῦ Ἱεροῦ τούτου Κέντρου τῆς Ὀρθοδοξίας πρὸς πάντας, τοὺς ἀδελφοὺς Προκαθημένους τῶν Ὀρθοδόξων καὶ τῶν λοιπῶν Χριστιανικῶν Ἐκκλησιῶν, τοὺς ἐκπροσώπους τῶν Θρησκειῶν, τοὺς Ἀρχηγοὺς Κρατῶν, πρὸς πάντα ἄνθρωπον καλῆς θελήσεως, μάλιστα δὲ πρὸς τούς,κατόπιν ὑποκινήσεων ἤ μὴ θέτοντας τὴν ἰδίαν ζωὴν αὐτῶν εἰς κίνδυνον διὰ νὰ ἀφαιρέσουν ἀνθρωπίνους ζωάς, συνανθρώπους –δημιουργήματα καὶ αὐτὰ τοῦ Θεοῦ -, καὶ πρὸς πᾶσαν κατεύθυνσιν, ὅτι οὐδεμία εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ μορφὴ ἀληθοῦς καὶ γνησίας θρησκευτικότητος ἢ πνευματικότητος ἄνευ ἀγάπης πρὸς τὸ ἀνθρώπινον πρόσωπον. Οἱονδήποτε ἰδεολογικόν, κοινωνικὸν ἢ θρησκευτικὸν μόρφωμα περιφρονεῖ τὸν κατ᾿εἰκόνα Θεοῦ πλασθέντα ἄνθρωπον καὶ διδάσκει ἢ ἐπιτρέπει τὸν θάνατον συνανθρώπων μας, μάλιστα δὲ μὲ βάναυσον καὶ πρωτόγονον τρόπον, οὐδεμίαν ἀσφαλῶς ἔχει σχέσιν μὲ τὸν Θεὸν τῆς ἀγάπης.

Στρέφοντες, ἀδελφοὶ καὶ τέκνα, τοὺς ὀφθαλμούς μας εἰς τὴν κρατοῦσαν σήμερον ἐν τῷ κόσμῳ κατάστασιν ἀποστρέφομεν τὸ πρόσωπόν μας ἐκ τῶν θλιβερῶν γεγονότων μισαλλοδοξίας καὶ ἐχθρότητος, τὰ ὁποῖα μαστίζουν τὴν ἀνθρωπότητα καὶ φθάνουν πλέον, διὰ τῶν συγχρόνων μέσων γενικῆς ἐπικοινωνίας, εὐχερέστερον εἰς τὰς ἀκοὰς καὶ τὴν ὅρασίν μας προκαλοῦντα τρόμον διὰ τὰ ἐπερχόμενα δεινά, καὶ προβάλλομεν ὡς ἰσχυρὸν ἀντίδοτον εἰς τὴν σύγχρονον βίαν τὴν καταπλήξασαν τοὺς μάγους καὶ τὸν κόσμον «ἐσχάτην πτωχείαν» τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία ἐνεργεῖ πάντοτε ὡς ἀγάπη. Αὐτὴ εἶναι ἡ μυστικὴ δύναμις τοῦ Θεοῦ, ἡ μυστικὴ δύναμις τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ἡ μυστικὴ δύναμις τοῦ γένους τῶν χριστιανῶν. Ἡ δύναμις ἡ ὁποία νικᾷ καὶ ὑπερβαίνει διὰ τῆς ἀγάπης τὴν κάθε εἴδους βίαν καὶ κακίαν.

Οὕτως ἀποτιμῶντες κατὰ τὰ ἐφετεινὰ Χριστούγεννα τὴν κατάστασιν τῶν ἀνθρωπίνων πραγμάτων, εὐχόμεθα ὅπως βιώσωμεν οἱ πάντες τὴν χαρὰν τοῦ ἀπολύτου σεβασμοῦ τῆς ἀξίας τοῦ προσώπου, τοῦ συνανθρώπου, καὶ τὴν παῦσιν τῆς βίας κάθε μορφῆς, τὴν νίκην ἐπὶ τῆς ὁποίας διὰ τῆς ἀγάπης προβάλλει καὶ προσφέρει ὁ σάρκα λαβὼν «μεγάλης Βουλῆς Ἄγγελος», ὁ «Ἄρχων εἰρήνης» καὶ Σωτὴρ ἡμῶν Χριστός.

Αὐτοῦ τοῦ τεχθέντος καὶ ἐνανθρωπήσαντος Κυρίου τῆς δόξης, τῆς εἰρήνης καὶ τῆς ἀγάπης ἡ Χάρις καὶ τὸ ἄπειρον Ἔλεος καὶ ἡ εὐδοκία εἴησαν μετὰ πάντων.

                                                                   Χριστούγεννα , βιδ΄

† Ὁ Κωνσταντινουπόλεως Β α ρ θ ο λ ο μ α ῖ ο ς  διάπυρος πρὸς Θεὸν εὐχέτης πάντων ὑμῶν.

ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ ΚΑΝΤΙΩΤΗΣ -ΤΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΒΗΘΛΕΕΜ ΔΕΙΚΝΥΕΙ ΤΗΝ ΔΙΕΞΟΔΟ

(Ο ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΩΝ ΠΡΟΠΑΤOΡΩΝ 21-12-2008)

ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΔΙΕΞΟΔΟΣ

ΝΑΙ! Πιστεύομε ακραδάντως ότι το φως του Χριστού θα νικήσει όλα τα σκότη, θα φωτίσει ολόκληρη την ανθρωπότητα. Άν και έχουν περάσει 2.000 περίπου έτη από την ευλογημένη εκείνη νύκτα, κατά την οποία οι ταπεινοί ποιμένες της Βηθλεέμ εχαιρέτισαν το θείο φως, εν τούτοις το φως αυτό δεν εξησθένησε. Και όχι μόνον δεν εξησθένησε, αλλά και εντείνεται συνεχώς. Από την μία γενεά μεταδίδεται εις την άλλη. Από την μία ήπειρο εις την άλλη.
Και εάν κάπου φαίνεται να εκλείπει, άλλοι κόσμοι το απολαμβάνουν και χαίρουν χαρά μεγάλη και ψάλλουν το «Δόξα σοι τω δείξαντι το φως». Εάν Ευρωπαίοι κλείνουν τα μάτια των διά να μη το δούν και προτιμούν ν” ακολουθούν άλλα απατηλά φώτα, προσωρινά πυροτεχνήματα, άλλοι λαοί, που μέχρι σήμερα ζούσαν εις το ειδωλολατρικό σκοτάδι και εθεοποιούσαν κτήνη και ανθρώπους, ανοίγουν τώρα τα μάτια τους εις το θαυμαστό φως της βηθλεέμ. Αλλά και εκείνοι, οι Ευρώποι που επί έτη και δεκαετίες ολοκλήρους εδίωξαν το φως, και εζήτησαν να το σβήσουν μέσα εις το αίμα μυριάδων νέων μαρτύρων, αισθάνονται τώρα το μάταιον του αγώνός των, διότι είδαν, ότι η ανθρωπότης δεν μπορεί να ζήσει χωρίς τον ήλιο της, τον ΧΡΙΣΤΟ.
Η ανθρωπότης, καθημερινώς διδάσκει ότι, εάν θέλει να εξέλθει από την κοιλάδα του κλαυθμώνος, εις την οποία την εβύθισε η αποστασία της, μία μόνο διέξοδος υπάρχει ν” ακολουθήσει το Φως της Βηθλεέμ. Τότε από την κοιλάδα του κλαυθμώνος θα οδηγηθεί εις το οροπέδιο της αναπαύσεως!

(Βιβλίο επισκόπου π. Αυγουστίνου Καντιώτου «ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ», σελ. 98-99)

Ο έν σπηλαίω τεχθείς

«Παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν, υἱὸς καὶ ἐδόθη ἡμῖν»[1]

  Ενθουσιωδώς και χαρμοσύνως ο Προφήτης μας γνωστοποιεί προορατικώς προ αιώνων πολλών την έκ της Αειπαρθένου Μαρίας Γέννηση του Παιδίου Ιησού. Βέβαια, δεν βρέθηκε τόπος για να γεννήσει η Παναγία, για να στεγάσει την κυοφορούσα από το Άγιο Πνεύμα Παρθένο Μαρία, την περίοδο της απογραφής επί Καίσαρος Αυγούστου. Έτσι, αναγκάσθηκε ο μνήστωρ Ιωσήφ και φύλακας της Μαριάμ, να την οδηγήσει σε σπήλαιο, σε φάτνη άλογων ζώων για να γεννήσει το Παιδί της.

  Ο ουρανός και η γή υποδέχονται, προσφέροντες την ευχαριστία στο Δημιουργό, «οι Άγγελοι τον ύμνο, οι ουρανοί τον αστέρα, οι Μάγοι τα δώρα, οι ποιμένες το θαύμα, η γή το σπήλαιο, η έρημος την φάτνη, εμείς δε (οι άνθρωποι) Μητέρα Παρθένο»[2]. Η γλυκύτητα της Αγίας Νύκτας των Χριστουγέννων περιβάλλει και πάλι όλο τον κόσμο. Και μέσα από τις ανθρώπινες ψυχικές δοκιμασίες και πόνους, της κρίσης και των κρίσεων, των παθών και των εχθροτήτων, των ανησυχιών και απογοητεύσεων, προβάλλει πραγματικό και επίκαιρο όσο ποτέ το μυστήριο της Ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου, «ο Οποίος κατέβηκε σαν δροσιά στην κοιλία της αειπαρθένου Μαρίας προκειμένου να ανατείλει δικαιοσύνη και πλήθος ειρήνης»[3]. Στη σιωπή και την ειρήνη της ιερής Νύκτας των Χριστουγέννων, ο Ιησούς Χριστός, ο άναρχος, ο αόρατος, ο ακατάληπτος, ο άϋλος, εισέρχεται σαρκοφόρος, άσημος, απλός, φτωχός, άγνωστος, στο δράμα της ιστορίας. Συγχρόνως, εισέρχεται ως μεγάλης βουλής  άγγελος, θαυμαστός σύμβουλος, …εξουσιαστής, άρχων ειρήνης, πατήρ του μέλλοντος αιώνος»[4]. Ναι, έρχεται ως άνθρωπος από Μητέρα Παρθένο και λύνει την περιπλοκή της ανομίας και δίνει με την Χάρη και το έλεός Του, διέξοδο στις απορίες της ζωής, προορισμό και αξία και περιεχόμενο και υποδειγματικό ήθος και πρότυπο στην ανθρώπινη περιπέτεια. Και μέσα σ’ αυτό τον ουρανό, γύρω από τον Θρόνο, και γύρω από τον αχώρητο Θεό, και ενώ έλαμπε το αστέρι που οδηγούσε τους μάγους, πλήθος στρατιάς ουρανίου υμνούσαν το θείο Βρέφος και έλεγαν: «Δόξα έν υψίστοις Θεώ και επί γής ειρήνη έν ανθρώποις ευδοκία». 

  Ο Κύριος προσέλαβε όλη την ανθρώπινη φύση και την αγίασε. Ο προαιώνιος Θεός καταδέχθηκε να γίνει για εμάς έμβρυο και να κυοφορηθεί στην γαστέρα της Θεοτόκου. Αυτή είναι η άπειρη συγκατάβαση και ταπείνωση του Θεού να ενσαρκωθεί για την σωτηρία του ανθρώπινου γένους από άπειρη αγάπη στον άνθρωπο. Έτσι, τίμησε και την ανθρώπινη ζωή από το πρωταρχικό στάδιο αυτής και δίδαξε τον σεβασμό στον άνθρωπο από της αρχής της κυήσεώς του. Αυτός που δημιούργησε τα πάντα καταδέχθηκε (συγκατέβη) να γεννηθεί ως Βρέφος και να γαλακτροτοφηθεί από την Παρθένο. Έτσι, ακόμη τίμησε την παρθενία και την μητρότητα, την πνευματική και την φυσική. Γι’ αυτό ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος προτρέπει: «γυναίκες παρθενεύετε, ίνα Χριστού γένησθε μητέρες»[5]. Όρισε λοιπόν ο Κύριος την συζυγία του άνδρα και της γυναίκας με την ευλογημένη οικογένεια. Αυτός ο θεσμός της χριστιανικής οικογένειας, αποτελεί το κύτταρο της ζωής και την θερμοκοιτίδα της υγιούς ψυχικά και σωματικά ανάπτυξης των τέκνων. Ως έκ τούτου, αποτελεί οφειλή της Εκκλησίας αλλά και καθήκον της ηγεσίας κάθε λαού, η ποικιλοτρόπως ενίσχυση του θεσμού της οικογένειας.

  Η Γέννηση του Ιησού Χριστού, αποτελεί το μεγάλο και ανεξιχνίαστο υπερφυσικό γεγονός, το ασύγκριτο θαύμα, που μόνο με την πίστη προσεγγίζεται. Ένας νέος κόσμος γεννιέται, ή ακριβέστερα αναδημιουργείται και αναγεννιέται. Και μία νέα περίοδος της ανθρωπότητας αρχίζει, για να συνεχιστεί διά μέσου των αιώνων. Μυστήριο ο Χριστός. Μεγάλο και ανεξερεύνητο μυστήριο, όσο και να προσπαθήσει κανείς να βασανίσει το μυαλό του, και με οποιοδήποτε σημείο της ζωής Του και αν θελήσει να καταπιαστεί. Πριν ακόμη γεννηθεί, ο Αρχάγγελος είχε πεί: «Καλέσεις το όνομα αυτού Ιησούν, αυτός γαρ σώσει τον λαόν αυτού  από των αμαρτιών αυτών»[6]. Δηλαδή, πριν γεννηθεί, μας λέει ο Αρχάγγελος, ότι θα είναι αγόρι, θα μεγαλώσει, θα αποκτήσει λαό και θα σώσει τον λαό του! Όχι από την πείνα ή τον πόλεμο. Από τις αμαρτίες! Αλήθεια. Ποιος μπορεί να σώσει τον άνθρωπο από τις αμαρτίες του; Κανένας. Γιατί η αμαρτία δεν είναι έξω, είναι μέσα (ψυχή) μας. Και αν εκεί μέσα η αμαρτία βασιλεύει, ποιος μπορεί να την εκθρονίσει; Κανένας άνθρωπος με κανένα τρόπο. Πως λοιπόν λέει: «Αυτός σώσει τον λαόν αυτού από των αμαρτιών αυτών»; Λογικά, απόλυτα όχι. Ωστόσο, ούτε άγγελος ούτε άνθρωπος αλλά Αυτός ο Κύριος μας έσωσε[7]. Μας έσωσε από την αμαρτία που τ’ αποτελέσματά της στην ανθρωπότητα ήταν η φθορά και ο θάνατος. Η εμπειρία μπορεί να μας πει γι’ αυτό το μυστήριο, η εμπειρία που είναι πιο δυνατή και πιο αληθινή από την λογική, γιατί δείχνει την πραγματικότητα. Το ξέρουν καλά, το ξέρουν από την προσωπική τους εμπειρία οι λυτρωμένοι. Εκείνοι, που ο Χριστός μπήκε μέσα τους, στην καρδιά τους και ξεθρόνιασε την αμαρτία. Γι’ αυτό μόνο όσοι έχουν εμπειρία της σωστικής ενέργειας του Χριστού, καταλαβαίνουν τι σημαίνει Χριστούγεννα. Αυτοί μπορούν να ψάλλουν το «ότι αγαθός, ότι είς τον αιώνα το έλεος αυτού», και να συγκινούνται βαθύτατα και πολλές φορές να δακρύζουν. Αυτοί είναι οι άγιοι της Εκκλησίας μας. Οι άγιοι έχουν βιώσει αυτή την εμπειρία του Θεού στην ζωή τους, έχουν βιώσει τον παράδεισο και είναι τα φωτεινά αστέρια στη ζωή μας. Οι άγιοι δεν είναι ένα παραμύθι «τω καιρώ εκείνω», αλλά είναι «έν παντί καιρώ», είναι πάντοτε και μας βοηθούν και μας προστατεύουν.

  Ήταν πολύ φυσικό, ότι ο Χριστός γεννήθηκε σε μια σπηλιά. Για δύο λόγους. Πρώτον, διότι οι ψυχές των ανθρώπων, και συνεπώς και τα σπίτια τους, ήταν πιο βρώμικα από τις σπηλιές. Λόγω της νεκρωμένης ψυχής από την αμαρτία. Όσο πιο ψηλά πνευματικά βρίσκεται ο κάθε άνθρωπος, τόσο πιο ανυπόφορα αισθητή του γίνεται η δυσοσμία της αποσυντεθειμένης ψυχής. Και δεύτερον, διότι ο Χριστός με την Γέννησή Του στο σπήλαιο ήθελε να μας δείξει, ότι μπορεί να μεταβάλλει τα σπήλαια και την αηδία των στάβλων, σε ουρανό. Μας έδειξε την ταπείνωσή Του, που κατά τους Πατέρες, η ταπείνωση είναι το «ένδυμα της θεότητας». Γι’ αυτό ψάλλουμε: «Μυστήριον ξένον…»[8]. Μυστήριο ανεξερεύνητο και παράδοξο, πως στην φάτνη ανεκλίθη ο αχώρητος. Και ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος λέει: «Αυτός ο ίδιος ο Λόγος του Θεού, ο προαιώνιος, ο αόρατος, ο απεριόριστος, ο ασώματος… το φώς, η πηγή της ζωής και της αθανασίας… έρχεται προς την δική Του εικόνα (τον άνθρωπο) και φορεί το ανθρώπινο σώμα για χάρη του ανθρώπου και παίρνει λογική ψυχή για χάρη της δικής μας ψυχής, καθαρίζοντας το όμοιο με το όμοιο, και γίνεται σε όλα άνθρωπος, εκτός από την αμαρτία…»[9]. Αλλά και απόστολος Παύλος λέει για το μυστήριο της κενώσεως του Χριστού που πραγματοποιήθηκε με την Γέννησή Του: «Αν και ήταν Θεός… τα απαρνήθηκε όλα και πήρε μορφή δούλου, έγινε άνθρωπος, και όντας πραγματικός άνθρωπος ταπεινώθηκε θεληματικά…»[10]. Έγινε άνθρωπος χωρίς να πάψει ποτέ να είναι Θεός, με την ενανθρώπησή Του είναι πλέον Θεάνθρωπος. Αυτή η «κένωση» («άδειασμα») του Υιού του Θεού, ώστε να λάβει την ανθρώπινη φύση αποτελεί για τους Πατέρες «μυστήριο», που αισθάνονται αδυναμία να το εκφράσουν.

  Κατά τον Μ. Βασίλειο, η Γέννηση του Κυρίου από την Παρθένο Μαρία, είναι η νέα δημιουργία του ανθρώπου, «η γενέθλιος ημέρα της ανθρωπότητας», όπως χαρακτηριστικά την ονομάζει. Αναδημιουργία. Η Θεοτόκος είναι η νέα Εύα και ο Κύριος με την γέννησή Του ο νέος Αδάμ, «πραγματικά νέος και δυνατός, ποτέ να μη παλιώνει και τον παλαιό Αδάμ στον Εαυτό του και διά του Εαυτού του αποκτά, και για πάντα θα τον συντηρεί νέο…» γράφει ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς. Η ενσάρκωση του Θεού Λόγου, κατά τον άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό, είναι μια ύψωση του ανθρώπου, μία θέωση της ανθρώπινης φύσης. Με την γέννηση του Χριστού φανερώνεται ο αληθινός και ολοκληρωμένος, «σώος» άνθρωπος. Είναι ακριβώς αυτό που λέει και ο Μ. Αθανάσιος για την ενανθρώπηση του Λόγου, η οποία παίζει τον σπουδαιότερο ρόλο για την Δημιουργία του Θεού, την κτίση και τον άνθρωπο.  Η ενανθρώπηση του Χριστού οδηγεί στην θέωση τον άνθρωπο, «ο Λόγος ενανθρώπησε, για να θεοποιηθούμε εμείς», όπως με έμφαση θεολογεί. Ο Θεός έγινε άνθρωπος για να γίνει ο άνθρωπος θεός κατά Χάριν. Και συνεχίζει ο Μ. Αθανάσιος: «Γι’ αυτό λοιπόν, ο Λόγος του Θεού ήρθε με την θέλησή του, και ως εικόνα του Θεού Πατέρα του επανέφερε κοντά Του τον άνθρωπο, που και αυτός είναι εικόνα του Θεού… Γι’ αυτό το λόγο, όπως ήταν φυσικό, έλαβε θνητό σώμα για να εξαφανιστεί μαζί του και ο θάνατος και ν’ αναγεννηθούν και πάλι οι άνθρωποι, που είναι πλασμένοι «κατ’ εικόνα Θεού»… Και εάν προηγουμένως ίσχυε ο θάνατος, τώρα μετά τον ερχομό του Σωτήρος Χριστού και τον σωματικό του θάνατο και την Ανάστασή του ο θάνατος περιφρονείται. Έτσι, διά του θανάτου και την Ανάσταση του Χριστού δόθηκε σε όλους η αθανασία και με την ενανθρώπηση του Λόγου έγινε γνωστή η φροντίδα και η αγάπη του Θεού». Σκοπός δηλαδή της ενανθρωπήσεως είναι η θέωση και η χριστοποίηση του ανθρώπου. Με την ενανθρώπηση του Χριστού, αποκαλύπτεται στον άνθρωπο η αγάπη του Θεού. Οι άνθρωποι είδαμε τον Θεό. Τα Χριστούγεννα ο αόρατος βλέπεται, σωματικώς. Θριαμβευτικά διακηρύσσουν οι μαθητές του Χριστού, οι άγιοι Απόστολοι: «Αυτόν, τον προαιώνιο Θεό, τον έχουμε ακούσει με τα αυτιά μας, τον έχουμε δεί με τα μάτια μας, τον είδαμε καλά και τα χέρια μας τον ψηλάφησαν (ακούμπησαν)»[11]. Επίσης, ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος το εκφράζει με τη δική του θεολογική γλώσσα: «Ο άσαρκος σαρκούται. Ο Λόγος παχύνεται. Ο αόρατος οράται. Ο αναφής ψηλαφείται. Ο άχρονος άρχεται. Ο Υιός του Θεού Υιός ανθρώπου γίνεται»[12].

  Όσοι γεύτηκαν την λύτρωση, με αρχηγό την πανάχραντη του Χριστού Μητέρα και τους ποιμένες και τους μάγους, σκιρτούν από χαρά. Δεν χορταίνουν να ψάλλουν: «Η Γέννησίς Σου, Χριστέ ο Θεός ημών, ανέτειλε τω κόσμω το φώς το της γνώσεως»[13]. Η Γέννηση του Χριστού έλαμψε φώς στον κόσμο που ήταν στο σκοτάδι της αγνωσίας και της απιστίας. Η γνώση του Θεού είναι η αποκάλυψή Του στον κόσμο και την ιστορία, το να γνωρίσουμε τον Χριστό, να τον πιστέψουμε ότι Αυτός μόνο μπορεί να μας λυτρώσει από τις αμαρτίες μας, αυτή η γνώση είναι η πραγματική γνώση, είναι η θεογνωσία κατά τους Πατέρες. Είναι η θέωση. Ωστόσο, αυτή η γνώση δεν έχει καμία σχέση με την κοσμική γνώση των σοφών. Γνώση έχει και ο διάβολος, αλλά δεν έχει μετάνοια. Ο Θεός δεν θέλει μόνο γνώση, θέλει καθαρή καρδιά, θέλει μετάνοια. Αυτή την αλήθεια να την κρατήσουμε και να την διαδώσουμε. Γι’ αυτό είμαστε υπηρέτες της επι – κοινωνίας με τον Χριστό. Μιας επικοινωνίας που αρχίζει με την μετάνοια, προχωρεί με την αγάπη και φτάνει στην αφιέρωση, που όσο πιο βαθειά είναι, τόσο πιο καλή γίνεται, τόσο πιο άγια και τόσο πιο θεάρεστη. Η ενανθρώπηση του Χριστού, του Θεού, αφορά το νόημα και τον σκοπό της ύπαρξης και της ζωής μας. Ο Χριστός δεν κάνει μόνο άνθρωπο αληθινό τον ταπεινό οδοιπόρο της γής, αλλά τον αναγεννά και επιπλέον τον αναδεικνύει κατά Χάριν Θεό.

  Έρχεται ανάμεσά μας ο Χριστός, ως ένας από εμάς. Για να είναι πιο οικείος σ’ εμάς. Για να αισθανόμαστε ότι μας καταλαβαίνει καλύτερα και μπορούμε να Τον πλησιάζουμε ευκολότερα. Για να βρίσκουμε εύκολα πια στο πρόσωπό Του τον Θεό. Κι αυτό σημαίνει ότι μέσα στην Εκκλησία, μέσω των θείων Μυστηρίων, μπορούμε να γινόμαστε καινούργιοι άνθρωποι, να είμαστε κοινωνοί της δικής Του ζωής, να ζούμε την ίδια ζωή που έζησε Εκείνος. Έκλινε ουρανούς ο Θεός και κενώθηκε για να σαρκωθεί από άπειρη αγάπη και αγαθότητα προς τον άνθρωπο.

  Επίσης, οι άγιοι Πατέρες στις ομιλίες τους τονίζουν και τον πρωταγωνιστικό ρόλο που διαδραμάτισε η Θεοτόκος στο μυστήριο της ενανθρωπήσεως του Υιού της. Γι’ αυτό οι Πατέρες της Εκκλησίας την έχουν εξυμνήσει με τα θερμότερα λόγια. Η Μητέρα του Κυρίου, αυτή που γέννησε τον αληθινό Θεό, για εμάς τους ανθρώπους και για την δική μας σωτηρία. Η Θεοτόκος είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το μοναδικό γεγονός των αιώνων, το σωτήριο μυστήριο της ενσαρκώσεως. Και αυτό γιατί η ανθρώπινη φύση έπρεπε να προσφερθεί ελεύθερα, χωρίς καταναγκασμό στην κένωση της θεότητας και αποδοχή της σωτηρίας. Χρειάζεται δηλαδή η συνέργεια της κτίσεως. Αυτή την συνέργεια αποδέχθηκε το ανθρώπινο γένος στο πρόσωπο της Παναγίας όταν απάντησε στον Αρχάγγελο Γαβριήλ: «Ιδού η δούλη του Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου»[14]. Ο άγιος Σωφρόνιος Ιεροσολύμων λέει: «Παναγία μου Εσύ ξεπερνάς όλα τα δωρήματα που χάρισε ο Θεός στους ανθρώπους». Η Παναγία μεσιτεύει για εμάς, μας προστατεύει, μας δυναμώνει και μας οδηγεί να πάμε κοντά στον Χριστό για να σωθούμε. Κανείς δεν μπορεί να έρθει προς τον Θεό παρά μέσω Αυτής και του εξ’ Αυτής τεχθέντος μεσίτου Χριστού. Μέγιστη η σημασία λοιπόν, του προσώπου της Υπεραγίας Θεοτόκου ως Μητέρας όλης της ανθρωπότητας, ως εκείνης της μοναδικής ύπαρξης που άνοιξε τις πύλες του ουρανού για τον άνθρωπο και που τιμάται μέσω των εικόνων της απανταχού της γης.

  Η ημέρα των Χριστουγέννων είναι μία ημέρα χαράς, μία ημέρα αγάπης, μία ημέρα κοινωνικής και πνευματικής ανάτασης, είναι η γιορτή της απόλυτης μετοχής στην Χάρη και την ευλογία, την ζωή και την πραγμάτωση του αιώνιου Θεού. Εκεί που κανένας άνθρωπος δεν σκέφτηκε ποτέ να γεννηθεί και να σπαργανωθεί, εκεί, από απέραντη αγάπη και ταπείνωση, το έπραξε ο αιώνιος Θεός για να γίνει το αιώνιο πρότυπο του ανθρώπου. Συνεπώς, μόνο μέσα από αυτή την συγκατάβαση μπορεί ο άνθρωπος να βρει τον εαυτό του, να καταλάβει την ζωή, να επικοινωνήσει με τους άλλους ανθρώπους, και να γίνει πραγματικά Ευλογία και Αγιασμός.  Η γιορτή των Χριστουγέννων είναι το ανείπωτο θαύμα της αγάπης που δεν γνωρίζει όρια, που δεν κοιτάει τον εαυτό της, που είναι βαθειά ανιδιοτελής και μεταφυσική. Έτσι λοιπόν, εκείνο που μπορούμε να προσφέρουμε εμείς ταπεινά στο Θεό, είναι να μιμηθούμε την αγάπη Του σε κάθε έναν από τους συνανθρώπους μας, παραβλέποντας το χρώμα του, την θρησκεία ή την πεποίθησή του. Κάθε άνθρωπος είναι αξία ανεπανάληπτη και μοναδική. Και είναι αξία για την οποία ο Θεός έγινε άνθρωπος. Ο άγιος Ειρηναίος επίσκοπος Λουγδούνου, λέει: «Ο άνθρωπος πλάσθηκε για να δοξάζεται η εικόνα του Θεού». Ο άνθρωπος είναι εικόνα του Θεού (Χριστού) και τείνει προς το «καθ’ ομοίωσιν», να γίνει θεός κατά Χάριν. Αυτό όμως δεν μπορούσε να το επιτύχει ο άνθρωπος, αφού εξέπεσε από την αγάπη του Θεού και παράκουσε στο θέλημά Του. Αυτό το έργο επιτεύχθηκε στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Στο πρόσωπο του Χριστού (Λόγου του Θεού) ενώθηκε υποστατικά η θεία με την ανθρώπινη φύση, και την θέωσε την ανθρώπινη φύση. Η ένωση είναι προσωπική και πραγματική. Ο Χριστός ανέπλασε τον άνθρωπο, τον αναγέννησε, πλέον αναμάρτητο και άφθαρτο. Πλέον, δεν χωρίζεται η ανθρωπότητα από τον Θεό. Όσες αμαρτίες και αν κάνει ο άνθρωπος, έχει ελπίδα σωτηρίας. Χάριν του Χριστού, ο Οποίος είναι ο μεσίτης προς τον Πατέρα αλλά και ο Θεός που συγχωρεί. Διά του Χριστού πηγαίνουμε στον Πατέρα έν Αγίω Πνεύματι.

  Για μας τους Χριστιανούς, τονίζει ο άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς, τους φωτισμένους και διαφωτισμένους με τον Χριστό, τα πάντα σε αυτό τον κόσμο έχουν νόημα και αξία εφόσον αποτελούν μέσον και οδό προς την αιωνιότητα. Επειδή εμείς, βλέπουμε εκείνο που δεν φαίνεται και ατενίζουμε το αόρατο. Ρυθμίζουμε όλη μας την ζωή μέσα στον χρόνο, με βάση εκείνο που είναι αιώνιο, το ανθρώπινο με βάση το Θεανθρώπινο. Ατενίζουμε δηλαδή τα πάντα υπό το πρίσμα της αιωνιότητας, υπό το πρίσμα του Χριστού, αφού Εκείνος είναι ο αιώνιος Θεός και Κύριος. 

  Οι άγιοι Πατέρες λένε, ότι πρέπει να προετοιμαζόμαστε για τα πνευματικά Χριστούγεννα. Να προετοιμαζόμαστε με προσευχή, νηστεία και μετάνοια, ώστε η καρδιά μας να γίνει ως άλλη φάτνη και να γεννηθεί μέσα στην ψυχή μας ο Χριστός. Στον άγιο Ιερώνυμο, ένα μοναχό που ζούσε χρόνια στο σπήλαιο της Βηθλεέμ, στα τέλη της ζωής του εμφανίσθηκε ο Χριστός και του λέει, «Ιερώνυμε αυτά τα Χριστούγεννα τι δώρο θα μου κάνεις»; Απόρησε ο Ιερώνυμος, Κύριε λέει, εγώ ο αμαρτωλός τι δώρο μπορώ να σου προσφέρω; Όλα σου τα έχω δώσει, αλλά ό, τι κι αν μου ζητήσεις θα στο δώσω. Και του απαντάει ο Χριστός, «τις αμαρτίες σου Ιερώνυμε». Αν δεν κοιτάζουμε τις αμαρτίες μας, δεν μετανοούμε, αναγκαστικά ασχολούμαστε με τις αμαρτίες των άλλων συνανθρώπων μας. Ενώ πρέπει να ευγνωμονούμε τον Θεό και να Τον δοξολογούμε ακαταπαύστως όπως οι άγιοι άγγελοι. Με την μετάνοια συμφιλιωνόμαστε με τον Θεό και κατ’ επέκταση με τον συνάνθρωπο. Χωρίς την μετάνοια, την αλλαγή τρόπου ζωής, δεν μπορούμε να ενωθούμε με τον Χριστό, δεν μπορούμε να κοινωνήσουμε με τον Θεό, διότι η αμαρτία βάζει φραγμό στο να επέμβει ο Θεός στην ζωή μας και να μας λυτρώσει. Το θέλημα του Θεού είναι η σωτηρία μας, αλλά κι εμείς πρέπει να συνεργήσουμε στην σωτηρία μας με την μετάνοια. Να το θελήσουμε ελεύθερα όπως η Παναγία και οι άγιοι της Εκκλησίας.

  Επί των ημερών μας είναι καταφανές, ότι η αδικία και η περιφρόνηση των ηθικών και πνευματικών αξιών επιβάλλουν στο κόσμο την ηθική εξαθλίωση και την πνευματική απογύμνωση των ανθρώπων. Όμως, η παρουσία του Χριστού σημαίνει τη νίκη κατά του σκότους και κατά της αμαρτίας. Επειδή ακριβώς το φώς της Βηθλεέμ διέλυσε το σκότος που κάλυπτε την γή και αυτό «φώς έκ φωτός έλαμψε τω κόσμω, Χριστός ο Θεός ημών»[15]. Έχουμε λοιπόν ανάγκη από το φώς του Χριστού, όσα κι αν είναι τα φώτα της γής, για να φωτίζεται στη ζωή μας ο δρόμος της πίστης και της αγάπης προς τον Θεό, της ευσέβειας και των καλών έργων. Όπου είναι ο Χριστός, εκεί είναι ο παράδεισος.  Όπου λείπει ο Χριστός, εκεί είναι η κόλαση. Και κόλαση έγινε ο κόσμος. Γιατί όλοι, λίγο ή πολύ διώξαμε τον Χριστό μέσα από τις καρδιές μας. Κόλαση είναι η απουσία της θείας Χάριτος. Ο άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς, επισημαίνει: «Και ο παράδεισος και η κόλαση του ανθρώπου αρχίζουν εδώ από την γή, για να συνεχιστούν αιώνια στην άλλη ζωή. Ο παράδεισος είναι η αίσθηση της παρουσίας του Θεού. Άμα ο άνθρωπος αισθάνεται εντός του τον Θεό, την θεία Χάρη Του, είναι ήδη στον παράδεισο, γιατί όπου είναι ο Θεός εκεί είναι και η Βασιλεία Του, εκεί και ο παράδεισος. Από τότε που ο Θεός Λόγος, ο Χριστός κατέβηκε στη γή και έγινε άνθρωπος, ο παράδεισος έγινε η αμεσότερη πραγματικότητα για την γή και τον άνθρωπο».

  Με τις θλίψεις του κόσμου που τα τελευταία χρόνια δοκιμάζεται, από την πολυποίκιλη «κρίση των αξιών», να είμαστε βέβαιοι ότι με την Χάρη του Θεού, οι κάθε είδους κρίσεις που μαστίζουν το Γένος μας θα περάσουν σαν όνειρο. Δεν θα μας εγκαταλείψει ο Θεός στο έλεος της κρίσης, όταν κι εμείς όμως είμαστε ενωμένοι μαζί Του. Άλλωστε, έχουμε εμπειρία ως Έθνος και πειρασμών και κρίσεων και θλίψεων. Όλα στην ζωή μας αποβλέπουν στην χαρά. Ό, τι κάνουμε το κάνουμε για να χαρούμε. Όμως, η αληθινή και πραγματική χαρά στην ζωή μας είναι ο Χριστός. Τα φετινά Χριστούγεννα λοιπόν, να τα βιώσουμε με τον Χριστό. Με πίστη, ταπείνωση και μετάνοια. Να γευτούμε την λύτρωση και να σκιρτούμε από χαρά. Ν’ αντλήσουμε Χάρη από το σπήλαιο της Βηθλεέμ όπου γεννήθηκε το θείο Βρέφος, ώστε να αξιωθούμε κι εμείς αυτής της χαράς όπως οι άγιοι. Tης αγάπης, της ταπείνωσης του Χριστού και του αγιασμού της ψυχής μας.                                  

Ευλογημένα Χριστούγεννα

Πρεσβύτερος

Γεώργιος Δημητρόπουλος

---

[1] Ἡσ. θ΄, 5.

[2] Από τον εσπερινό της εορτής των Χριστουγέννων.

[3] Ψαλμ. 71, 7.

[4] Ησ. 9, 6.

[5] Λόγος ΛΗ’, Εις τα Θεοφάνεια, PG 36, 313A.

[6] Ματθ. 1, 21.

[7] Ακολουθία της Προθέσεως. «Σταυρωθέντος σου Χριστέ, ανηρέθη η τυρρανίς, επατήθη η δύναμις του εχθρού’ ούτε γαρ άγγελος, ούκ άνθρωπος, αλλ’ αυτός ο Κύριος, έσωσας ημάς δόξα σοι.

[8] Ωδή θ’ από τις καταβασίες των Χριστουγέννων.

[9] Λόγος 45^ος .

[10] Εφεσ. 2, 6-8.

[11] Α’ Ιωάν. 1, 1.

[12] ΕΠΕ 5, 38.

[13] Απολυτίκιο εορτής των Χριστουγέννων.

[14] Λουκ. 1, 38.

[15] Ύμνοι Χριστουγέννων και Θεοφανείων. Ήχος α’ Γερμανού Πατριάρχου. «Φώς έκ φωτός, έλαμψε τω κόσμω, Χριστός ο Θεός ημών, ο επιφανείς Θεός, τούτον λαοί προσκυνήσωμεν».