Ἄνθρωπος - ἀπάνθρωπος – Θεάνθρωπος

Ἄνθρωπος - ἀπάνθρωπος – Θεάνθρωπος τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Πατρῶν κ.κ. Χρυσοστόμου Ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης διασώζει καὶ παραδίδει σὲ μᾶς τό θαῦμα τῆς θεραπείας τοῦ Παραλυτικοῦ, ἀπὸ τὸν Κύριο, πλησίον τῆς Κολυμβήθρας Βηθεσδᾶ. (Ἰωάνν. ε’, 1-15) Δὲν θὰ σταθῶ στὸ γεγονὸς αὐτὸ καθ’ ἑαυτό, γνωστότατον ἄλλωστε, ἀλλὰ στὴν κραυγὴ τοῦ Παραλυτικοῦ,ὅταν ἤκουσε τὴν γλυκυτάτην φωνὴ τοῦ Ἰησοῦ, ὁ ὁποῖος τὸν ἐρωτοῦσε: «Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι;». Στήν κραυγὴ, ποὺσυγκλονίζει ὄχι μόνο τὰ ὦτα ἀλλὰ καὶ τὴν ὅλη ὕπαρξη τῶν ἀνθρώπων κάθε ἐποχῆς. Δὲν λέγει στὸν Κύριο «Ναί,Κύριε θέλω νὰ γίνω ὑγιής...», ἀλλὰ ἐκφράζει τὸν πόνο τῆς ψυχῆς του, ἕνα μεγάλο καϋμὸ κλεισμένο στὰ σωθικὰ τουἐπὶ τριάντα ὀκτὼ ὁλόκληρα χρόνια: «Κύριε, ἄνθρωπον οὐκ ἔχω...». (Ἰωάνν. ε’,7) Πόσοι πέρασαν ἀπὸ κοντὰ του τόσα χρόνια! Θὰ ἦταν ὁπωσδήποτε ἑκατοντάδες καὶ χιλιάδες ἀνθρώπων, διότιτὸ μέρος ἦταν πολυσύχναστο. Οὐδεὶς τὸν ἐπρόσεξε. Οὐδεὶς τοῦ ἔδωσε σημασία. Οὐδεὶς ἤκουσε τὴν παράκλησή του, τὴν κραυγὴ τῆς ἱκεσίας του. Οὐδεὶς κατεδέχθη νὰ τὸν βοηθήσῃ, ὥστε μὲ τὴν κάθοδο τοῦ Ἀγγέλου νὰ εἰσέλθῃ στὴν κολυμβήθρα, γιὰ νὰ θεραπευθῇ. Ἦτο γιὰ ὅλους ἕνας ἄγνωστος, χωρὶς εἶδος καὶ κάλλος. Ἦτο «ξένος». Γι’ αὐτὸ καὶ τὰ μάτια τους ἦταν κλειστά, ὁμοίως καὶ τὰ αὐτιά τους. Γι’ αὐτὸ οἱ καρδιὲς ἦταν πέτρινες, σκληρὲς σὰν τὸν γρανίτη, ἀναισθητότερες τοῦ λίθου, ὡς θά ἔλεγε ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Γι’ αὐτὸ ἦταν ὅλοι «ἀναίσθητοι», ἀφοῦ δὲν μποροῦσαν ἤ καλύτερα δέν ἤθελαν νά ἀντιληφθοῦν, ὅτι ἐνώπιόν τους εἶχαν ἕνα ἄνθρωπο ὅμοιον μὲ αὐτούς. Φαντάζεσθε τὸν πόνο αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τριάντα ὀκτὼ ὁλόκληρα χρόνια; ·                    Τὸ περιστατικὸ αὐτὸ μᾶς δίδει τὴν εὐκαιρία, νὰ ἀσχοληθοῦμε μὲ τὸ πολὺ μεγάλο καὶ καυτὸ πρόβλημα τῆς ἔλλειψης κοινωνίας τῶν προσώπων. Πόσες φορὲς ἐπαναλαμβάνεται ἡ ἴδια ἱστορία! Πόσες φορὲς περισσεύει ὁ πόνος, ἡ ὀδύνη ἕνεκα τῆς μοναξιᾶς καὶ τῆς ἐγκατάλειψης, μέσα στὴν πολύβουη καὶ πολυάνθρωπη «κοινωνία», ποὺ ζοῦμε. Ποῦ πῆγε ἆρα γε, τὸ ἀνθρώπινο πρόσωπο; Ποῦ πῆγε ἡ ἀνθρώπινη ἀξία, ἡ ἀνθρωπιά, ἡ ἀλληλεγγύη, ἡ συμπαράσταση, ἡ ἀγάπη; Ποτὲ δὲν συναντούσαμε περισσοτέρους ἀνθρώπους, ἀπ’ ὅσους συναντοῦμε σήμερα. Ἀλλὰ καὶ ποτὲ δὲν αἰσθανθήκαμε τόση μοναξιὰ, ὅση αἰσθανόμαστε στήν ἐποχή μας. Δὲν εἶναι ἡ ἔλλειψη ὑλικῶν ἀγαθῶν, ποὺ πονάει τόσο πολύ, δὲν εἶναι ἡ ἀσθένεια, δὲν εἶναι οὔτε καὶ αὐτὸς, ἂν θέλετε ὁ θάνατος, ὁ ὁποῖος ἀπό τήν στιγμή πού ἀνέστη ὁ Κύριος, ἐνικήθη καὶ κατηργήθη. Εἶναι ἡ ἔλλειψη τῆς ἀνθρώπινης στοργῆς καὶ ζεστασιᾶς, ὅπως ἐκφράζεται μέσα ἀπὸ τὸν λόγο, ποὺ πηγάζει ἀπὸ τὰ βάθη τῆς ψυχῆς, τὸν λόγο τῆς στοργῆς, τὸν λόγο, ποὺ διασώζει τὴν πνοὴ τοῦ Θεοῦ μέσα μας καὶ ποὺ προσφέρεται ὡς λεπτὴ αὔρα χαρᾶς καὶ ἀγαλλίασης πρὸς τὸν συνάνθρωπό μας, ὅποιος καὶ ἂν εἶναι αὐτός. Εἶναι ἡ ἔλλειψη τῆς ἀγάπης, πού ξέρει νά προσφέρει καί νά προσφέρεται θυσιαστικά γιά τόν ἄλλον, ἀνά πᾶσα στιγμή. Στὴν Παλαιὰ Διαθήκη διαβάζομε χαρακτηριστικά: «Οὐαὶ οἱ συνάπτοντες οἰκίαν πρὸς οἰκίαν»(Ἠσαΐας ε΄, 8).Πρὶν ἀπό λίγα χρόνια στὶς πανελλήνιες ἐξετάσεις εἶχε δοθῇ παρόμοιο θέμα, νὰ τὸ ἀναπτύξουν οἱ ὑποψήφιοι φοιτητές. «Ποτὲ ἄλλοτε οἱ στέγες τῶν σπιτιῶν δὲν ἦταν τόσο κοντὰ ἡ μία μὲ τὴν ἄλλη, ὅσο σήμερα. Καὶ ποτὲ ἄλλοτε οἱ καρδιὲς τῶν ἀνθρώπων δὲν ἦταν τόσο μακρυὰ ἡ μιά ἀπ΄τὴν ἄλλη, ὅσο εἶναι σήμερα». Δὲν χρειάζεται νὰ πάῃ κανεὶς μακρυὰ, γιὰ νὰ βεβαιωθῇ γιὰ τὰ παραπάνω. Ἂς περάσῃ ἀπὸ ἕνα δρόμο τῆς Ἀθήνας, στὴν Ὀμόνοια ἢ ὅπου ἀλλοῦ. Θὰ διαπιστώσῃ, ὅτι κάποιοι ἀργοπεθαίνουν μόνοι τους, πεσμένοι σὲ παγκάκια ἢ κατὰ γῆς. Ἄλλοι βογγοῦν ἀπὸ τοὺς πόνους, ποὺ τοὺς προκαλεῖ ἡ ἔλλειψη τῶν οὐσιῶν, ἀπὸ τὶς ὁποῖες ἐξαρτῶνται. Ἄλλοι σὲ κάποια γωνιὰ στριμωγμένοι προσπαθοῦν, νὰ ζεσταθοῦν τυλιγμένοι σὲ ράκη. Καὶ εἶναι Ἕλληνες, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ἄλλα μέρη τῆς γῆς. Ἡ ἀνθρώπινη κατάντια στὸ ἔπακρο. Ἂς προχωρήσομε ὅμως περισσότερο. Πόσοι μένουν σὲ μιά πολυκατοικία; Καὶ ὅμως ἐλάχιστα ἢ καθόλου γνωρίζονται μεταξύ τους. Ὁ ἕνας κλαίει, χωρὶς νὰ ἔχῃ τὴν συμπαράσταση τοῦ ἄλλου, ὁ ὁποῖος τὴν ἴδια ὥρα μπορεῖ νὰ διασκεδάζῃ ἀμέριμνος, χωρὶς νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψη του τὴν θλίψη τοῦ ἀδελφοῦ του, ἔστω καὶ ἂν τὸ ἔχῃ ἀντιληφθῇ. «Ἄνθρωπον οὐκ ἔχω», ἀκοῦς παντοῦ. Ἄλλοι τὸ φωνάζουν δυνατά. Ἄλλοι τὸ λένε μὲ τὰ μάτια τους, τὰ πονεμένα καὶ δακρυσμένα΄ ἄλλοι μὲ τὸ βογγητό τους ποὺ ἐξέρχεται ὡς κραυγὴ ἀγωνίας καὶ ἀπογοήτευσης γιὰ τὴν στάση ἀπέναντί τους τῆς «παράλυτης» κοινωνίας μας. Συγκλονιστικὸ καὶ ἀφοπλιστικὸ εἶναι τὸ πραγματικό γεγονός, ποὺ θὰ ἀναφέρωμε παρακάτω: Ἕνα παιδὶ βρίσκεται πεσμένο ἀπό τό ποδήλατο σὲ μιά διασταύρωση ὁδῶν, καὶ ὑποφέρει γιατί ἔχει σπασμένο πόδι. Κάποιος μὲ τὸ αὐτοκίνητό του, βιάζεται νὰ περάσῃ καὶ ὁ κτυπημένος νεαρὸς τὸν ἐμποδίζει. Χωρὶς νὰ χάσῃ καιρὸ ὁ ὁδηγὸς τοῦ αὐτοκινήτου ἀφήνει τὸ τιμόνι, μετακινεῖ τὸν νεαρὸ στὴν ἄκρη τοῦ δρόμου, τὸν ἐγκαταλείπει, φεύγει γιὰ νὰ φτάσῃ στὸν «προορισμό» του. Κάποιος ἄλλος ἄς ἐνδιαφερθῇ γι’ αὐτὸ τὸ παιδί... Φρίκη ὄντως μᾶς καταλαμβάνει, ὅταν σκεπτώμαστε τέτοια περιστατικά. Θέλετε νὰ πᾶμε καὶ πιὸ πέρα. Φοβᾶμαι, ὅτι κάποιοι θὰ πονέσουν πολὺ ψυχικά. Ὅμως, δυστυχῶς, ἔτσι κάπως εἶναι τὰ πράγματα. «Ἄνθρωπον οὐκ ἔχω», φωνάζει καὶ ὁ γέροντας, ἡ μάνα καὶ ὁ πατέρας, ποὺ τόσα χρόνια ἐργάστηκε γιὰ τὴν οἰκογένειά του καὶ τώρα αἰσθάνεται τὴν μοναξιὰ καὶ τὴν ἀπουσία τῶν δικῶν του ἀνθρώπων. «Ἄνθρωπον οὐκ ἔχω», κραυγάζουν ὅσοι ἀγωνίστηκαν γιά τό κοινωνικό σύνολο καί ἔλειωσαν σάν λαμπάδες, γιά να ζεστάνουν καί νά φωτίσουν την κοινωνία. Ἡ ἀδιαφορία μέ συνοδό τήν ἀχαριστία εἶναι τό ἀπαίσιο δίδυμο, πού πληγώνει ἀφάνταστα τίς καρδιές. Καυχώμεθα γιά τόν πολιτισμό μας, ἀλλ’ ὅμως ἡ πραγματικότητα μᾶς διαψεύδει. Ὁ Ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς ἔλεγε γιά τόν Εὐρωπαϊκό Πολιτισμό: «.. Ὁ εὐρωπαϊκός πολιτισμός ἔκαμε τόν ἄνθρωπο ἄψυχο, τόν ἔκαμε πρᾶγμα καί τόν ἐμηχανοποίησε. Αὐτός ὁμοιάζει μέ μίαν τερατώδη μηχανήν, ἡ ὁποία καταβροχθίζει τούς ἀνθρώπους καί τούς μετατρέπει εἰς πράγματα. Τό τέλος εἶναι  σπαρακτικῶς θλιβερόν καί συγκλονιστικῶς τραγικόν. Ὁ ἄνθρωπος ἄψυχον πρᾶγμα ἐν μέσῳ ἀψύχων πραγμάτων...» Καί στή συνέχεια θά διαπιστώσῃ: «Διότι τί εἶναι ὁ ἄνθρωπος ἄνευ Θεοῦ; Εἰς τήν ἀρχήν ἡμιάνθρωπος, εἰς δέ τό τέλος, μή ἄνθρωπος» Ἔχει εἰπωθῇ, ὅτι «δίχως Θεὸ ὅλα ἐπιτρέπονται» καὶ ἀκόμη ὅτι ὁ ἄνθρωπος  καταντάει πολλάκις λύκος γιὰ τὸν συνάνθρωπό του «Homo nomini lupus». Στὸ διαδίκτυο τὶς τελευταῖες ἡμέρες κυκλοφορεῖται ἕνα βίντεο, τὸ ὁποῖο παρουσιάζει μιά φρικτὴ καὶ ἀποτρόπαιη σκηνὴ, ποὺ ἐξελίσσεται στὴν Συρία, ὅπου ὑπάρχουν τὰ τόσα προβλήματα. Ἄνθρωποι θάπτουν ζωντανὸ ἕνα συνάνθρωπό τους. Ὅσο εἶναι τὸ κεφάλι του ἔξω ἀπὸ τὸ χῶμα ἐκλιπαρεῖ γιὰ βοήθεια καὶ σωτηρία. Ὅμως ἀκολουθεῖ ἡ σκηνὴ, ποὺ κόβει τὴν ἀνάσα, σὲ ὅποιον βλέπει αὐτό τὸ βιντεάκι. Γρήγορα οἱ συνάνθρωποί του, μὲ τὰ φτυάρια ρίχνουν χῶμα καὶ καλύπτουν καὶ τὸ κεφάλι τοῦ δύστυχου θύματος. ·                    Φοβᾶμαι, ὅτι ἂν προχωρήσω περαιτέρω, θὰ δυσκολεύσω τὰ πράγματα. Γι’ αὐτὸ προτιμῶ, νὰ δώσω τὸ μήνυμα τῆς ἐλπίδας καὶ τό στῖγμα τῆς ἐξόδου μας ἀπὸ τὴν ἀπανθρωπιὰ καὶ τὴν ἐρημία, στὴν ὁποία εἴμαστε καταδικασμένοι ἐξ αἰτίας τῆς ἀπουσίας τοῦ Θεοῦ άπό τή ζωή μας. Ἡ ἐπιστροφὴ στὸν Πατέρα, σημαίνει καὶ τὴν σωτηρία μας. Εἶναι αὐτὸς ὁ Πατέρας, γιὰ τὸν ὁποῖο ὁ Ἀπόστολος Παῦλος δηλώνει ὅτι: «ἐποίησέ τε ἐξ ἑνός αἵματος πᾶν ἔθνος ἀνθρώπων, κατοικεῖν ἐπὶ πᾶν τὸ πρόσωπον τῆς γῆς»(Πραξ. ιζ΄,26). Τὸ πρόσωπο, ἡ ἀξία τοῦ ἀνθρώπου, ἡ ἀγάπη, ἡ ἀδελφοσύνη, διασώζονται ἐν τῇ κοινωνίᾳ μὲ τὸ πρόσωπο τοῦ Θεανθρώπου. Διασώζονται μέσα στὴν Ἐκκλησία, ποὺ εἶναι τὸ πραγματικὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ. Διασώζονται στὰ πρόσωπα ἐκείνων, ποὺ εὐτυχῶς ὑπάρχουν σήμερα καὶ εἶναι πολλοί, οἱ ὁποῖοι ἐπαναλαμβάνουν μαζὶ μὲ τὸν εὐσχήμονα Ἰωσὴφ πρὸς τὸν Οὐράνιο «Ξένο», ὅτι εἶναι διατεθειμένοι νὰ θυσιαστοῦν ξενίζοντας τοὺς φτωχοὺς καὶ τοὺς ξένους καὶ πάντα ἀδελφὸν, ποὺ ὑποφέρει καὶ ὀδυνᾶται ψυχικὰ ἢ σωματικά. Αὐτός εἶναι ὁ τύπος τοῦ γνησίου ἀνθρώπου, τοῦ «καινοῦ», τοῦ νέου δηλαδή ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος βιώνει τήν ἀγάπη μέ τήν σταυροειδῆ διάστασή της˙ Θεός - ἄνθρωπος, ἄνθρωπος – συνάνθρωπος. Μόνο ὅταν ζοῦμε αὐτή τήν διάσταση τῆς ζωῆς, ὅταν συναντοῦμε ἕνα τέτοιο ἄνθρωπο, κατανοοῦμε τήν διαφορά ἀνάμεσα στόν ἄνθρωπο καί τόν ἀπάνθρωπο. ·                    Ἀγαπητοί μου, δίπλα μας, κοντά μας, μπροστὰ μας ὁ Κύριός μας, μᾶς μιλάει μὲ γλυκύτητα: «Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι;» Στὴν δική μας ἀπάντηση: «Κύριε ἄνθρωπον οὐκ ἔχω», Ἐκεῖνος ἀπαντᾶ: «Ἔγειρε, ἆρον σου τόν κράββατον καί περιπάτει» (Ἰωαν. ε’,8). Προχώρα παιδί μου καί μή φοβᾶσαι, δέν εἶσαι μόνος σου. Ἀν σέ ξέχασαν οἱ ἄνθρωποι, ποτέ δέν σέ ἐλησμόσμησε καί οὔτε θά σέ ἐγκαταλείψῃ ὁ Θεάνθρωπος. Ἀδελφέ μου, πιάσε τό Χέρι Του,΄ εἶναι πληγωμένο, ὅπως τό δικό σου. Δές τά μάτια Του, εἶναι δακρυσμένα ὅπως τά δικά σου. Καί τό αἷμα καί τά δάκρυα γιά σένα τρέχουν ἀπό τό ἀκήρατο σῶμα Του. Δές ὅμως καί τό πρόσωπό Του΄ λάμπει ὑπέρ τόν ἥλιον. Ὅλα γύρω σου, ὅλα γύρω μας, εἶναι φῶς καί χαρά καί ζωή. Χριστός Ἀνέστη, παιδί μου!

Νύν πάντα πεπλήρωται φωτός

« Τον σταυρόν σου Χριστέ προσκυνούμεν και την αγίαν σου Ανάστασιν υμνούμεν και δοξάζομεν »

Οι άνθρωποι συνήθως καυχώνται για διάφορα πράγματα: για πλούτο, δύναμη, καταγωγή, γνώση, ομορφιά, ευφυΐα, για διάφορα επιτεύγματα. Αλλά η γιορτή του Πάσχα μας καλεί να επανεξετάσουμε τις αρχές και τις αξίες, πάνω στις οποίες έχουμε στηρίξει την ζωή μας. « Έν τω σταυρώ σου, Χριστέ, καυχώμεθα και την ανάστασίν σου υμνούμεν και δοξάζομεν», τονίζει ο ψαλμωδός. Ήδη από τα προχριστιανικά χρόνια ο λόγος του Θεού προειδοποιούσε: « Άς μην καυχάται ο σοφός για την σοφία του, και άς μην καυχάται ο δυνατός για την δύναμή του, και άς μην καυχάται ο πλούσιος για τον πλούτο του΄ αλλά γι΄αυτό άς καυχάται ο καυχώμενος: Για το ότι κατανοεί και γνωρίζει τον Κύριο και διότι ενεργεί δίκαια πάνω στη γή» ( Ά Βασι. 2: 10). Αυτές οι δύο κεντρικές αξίες της ζωής, η γνώση του Θεού και η απόδοση δικαιοσύνης έν μέσω της γής, φωτίζονται με έναν νέο, μοναδικό τρόπο με τα γεγονότα του Πάσχα.                                                                                             Σήμερα , καθώς πολλά δεινά ταλαιπωρούν τη ζωή μας, όπως η οικονομική στέρηση, η ανασφάλεια, η κοινωνική αδικία, είναι καιρός να συνειδητοποιήσουμε ότι η κρίση βρίσκεται βαθύτερα: Στην ψυχρή αδιαφορία για την γνώση του Θεού, κατά τα πρότυπα του αθεϊστικού παρελθόντος, στην υποτίμηση ή και την περιφρόνησή Του λόγω απορροφήσεως από σύγχρονες εγωιστικές επιδιώξεις. Σ΄αυτή την ερημιά πίστεως η γιορτή της Αναστάσεως διακηρύσσει δοξολογικά ότι, παραταύτα, στο κέντρο της ζωής του κόσμου βρίσκεται ο Θεός της δικαιοσύνης και της αγάπης΄ Δημιουργός, Προνοητής, Δικαιοκρίτης, Λυτρωτής. Με ανεπανάληπτη δύναμη ο Απ. Παύλος αποκαλύπτει σχετικά με τον αναστημένο Κύριο: « Πρίν από καθετί υπάρχει αυτός, κι αυτός τα πάντα συγκρατεί, για να μπορούν να υπάρχουν. Αυτός η κεφαλή του σώματος που είναι η Εκκλησία, αυτός αρχή της νέας ανθρωπότητας, απ΄τους νεκρούς ο πρωταναστημένος, ώστε να γίνει σε όλα εκείνος πρώτος» ( Κολ. 1:17-18). Η νίκη του σταυρωθέντος και αναστάντος Χριστού γεμίζει « τα πάντα» με φώς και ελπίδα. « Αγαλλιάσθω η κτίσις, ουρανοί ευφραινέσθωσαν, χείρας κροτείτω τα έθνη μετ΄ ευφροσύνης», ψάλλει πασίχαρη η Εκκλησία των πιστών. Τις προσωπικές, ομαδικές, πανανθρώπινες αμαρτίες, τις σήκωσε ο Χριστός, τις προσήλωσε στον Σταυρό, τις συγχώρησε. Τον καρπό τους, που ήταν ο αιώνιος θάνατος, τον κατήργησε, και όλο το ανθρώπινο γένος, το βυθισμένο στο χάος – « τον Αδάμ παγγενή»- , ανέστησε δωρίζοντάς του νέα ζωή, αιώνιο. Η νίκη Του καθορίζει την πορεία του κόσμου, το παρόν και το μέλλον, το προσωπικό, το κοινωνικό, το πανανθρώπινο. Όσοι στηρίζουν αληθινά την ζωή τους σε Αυτόν, αναπτύσσουν τα χαρίσματα και τις δυνατότητές τους με τον πιο δημιουργικό και φωτεινό τρόπο στον μέγιστο βαθμό, για το κοινό καλό. Υψώνοντας η Εκκλησία το λάβαρο της Αναστάσεως μας καλεί σε νέα προσέγγιση του μυστηρίου του Θεού, του νοήματος της ζωής και του θανάτου. Μας αποκαλύπτει ότι ο Θεός είναι Αγάπη, ανιδιοτελής και θυσιαζόμενη προς χάριν ολόκληρης της ανθρωπότητας. Μας καλεί να επανεξετάσουμε τη στάση μας μπροστά στη ζωή και με περισσότερη αισιοδοξία και δύναμη να συνεχίσουμε τον αγώνα μας, στηριζόμενοι στη βεβαιότητα ότι ο Θεός της αγάπης είναι ο Κύριος της ζωής και του θανάτου και ότι Αυτός έχει τον τελευταίο λόγο στην ιστορία, τόσο την ατομική όσο και όλου του κόσμου.

« Δεύτε λάβετε φώς έκ του ανεσπέρου φωτός» και δεχθείτε το μυστικό μήνυμα του Πάσχα. Το πασχαλινό φώς αποκαλύπτει τη σταθερή σχέση Αναστάσεως και Σταυρώσεως και μας προσκαλεί να αποδεχθούμε τη λογική της εκούσιας θυσίας, ως μορφή ζωής, που νικά κάθε είδους θάνατο. Κάθε ειλικρινής θυσία, που γίνεται με ανιδιοτελή αγάπη, αποκτά νόημα αναστάσιμο. Δίνει πασχαλινό νόημα στην ανθρώπινη ύπαρξη. Η ανάσταση δεν είναι κάτι που έρχεται μετά το σταυρό. Η ανάσταση βρίσκεται μέσα στο σταυρό, όταν τον δεχόμαστε, ελεύθερα, όπως ο Χριστός, από αγάπη για τον Θεό και τους συνανθρώπους μας. Γι΄αυτό και όλοι, όσοι τον ακολούθησαν με συνέπεια και αφοσίωση, έζησαν τις πιο μεγάλες δυσκολίες, συμφορές και στερήσεις, ακόμη και το μαρτύριο, μέσα σ΄αυτή τη σταυροαναστάσιμη ευφροσύνη. Τούτη τη χαρά που καμιά στέρηση, κανείς διωγμός, καμιά συκοφαντία και κανείς κατατρεγμός δεν μπόρεσε να τους την αφαιρέσει, καθώς αγκάλιαζαν τον σταυρό τους με το βλέμμα στον αναστάντα Χριστό. Ένα φώς, που δεν προορίζεται αποκλειστικά για μερικούς εκλεκτούς ανθρώπους ή λαούς, ούτε προορίζεται μόνο σε αυτούς, αλλά που θα πρέπει να αγκαλιάσει τους πάντες, χωρίς διακρίσεις εθνών, φυλών, χρωμάτων, καταγωγής. Ο αναστάς έκ νεκρών, Αυτός που είναι το φώς, που « φωτίζει πάντα άνθρωπον ερχόμενον είς τον κόσμον», μεταμορφώνει τα πάντα, κάθε μορφή ζωής, σχέσεων και εξελίξεως. Με την έγερσή Του, « το ανθρώπινον σύμπαν των του Άδου απάρας πυθμένων είς ουρανούς ανεβίβασεν». Όλοι οι άνθρωποι, όλοι οι λαοί έχουν δικαίωμα στη νίκη, στην αγάπη, στη χαρά της Αναστάσεως. Και η Εκκλησία, εκστατική μπροστά στις παγκόσμιες διαστάσεις του γεγονότος, ψάλλει: « Η ανάστασίς σου, Χριστέ Σωτήρ, άπασαν εφώτισεν την οικουμένην», « Πεφώτισται τα σύμπαντα τη Αναστάσει σου, Κύριε». Ολόκληρη η κτίση αποκτά νέο φώς: « Νύν πάντα πεπλήρωται φωτός, ουρανός τε και γή και τα καταχθόνια». Άς γιορτάζουμε πάντα με πνευματική αγαλλίαση το Πάσχα. Με περισσότερη πίστη στο λυτρωτικό έργο του Χριστού, όπως το αποκαλύπτουν ο Σταυρός και η Ανάστασή Του. Με περισσότερη εμπιστοσύνη στη δύναμη της αγάπης του Θεού. ‘Ας χαρούμε την Ανάσταση ως προσδοκία της προσωπικής μας ζωής, της εξελίξεως της κοινωνίας μας, ως όραμα της παγκόσμιας ιστορίας. Κάθε μας σκέψη, κάθε μας λόγος, κάθε μας ενέργεια, κάθε στιγμή σιωπής, άς καταυγάζονται από το φώς της Αναστάσεως.

                                                          Πρεσβύτερος 

                                                Γεώργιος  Δημητρόπουλος                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              

Λόγος Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου στήν Ἀνάσταση

TOY EN ΑΓIΟIΣ ΠΑΤΡΟΣ HMΩN ΙΩΑΝΝΟΥ  TOY  ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ
ΛΟΓΟΣ  ΕΙΣ  ΤΗΝ   ΑΝΑΣΤΑΣΙΝ

Ας εορτάσουμε την εορτή αυτή τη μεγίστη και λαμπρά, κατά την οποία ανέστη ο Κύριος. Κι ας την εορτάσουμε με φαιδρότητα μαζί και θεοσέβεια. Ανέστη ο Κύριος και ανέστησε μαζί του και την οικουμένη. Αμάρτησε ο Αδάμ και πέθανε. Ο Χριστός δεν αμάρτησε, αλλά πέθανε. Και ανέστη κατόπιν, σπάζοντας του θανάτου τα δεσμά. Πρωτοφανές και παράδοξο πράγμα. Εκείνος αμάρτησε και πέθανε. Αυτός δεν αμάρτησε και πέθανε. Γιατί; Για να μπορέση εκείνος που αμάρτησε και πέθανε να γλυτώση από τον θάνατο χάριν εκείνου που δεν αμάρτησε αλλά πέθανε.

Ένας οφείλει πολλά και μην έχοντας να πληρώση, μένει στη φυλακή. Άλλος δεν οφείλει τίποτε και καταβάλλει για τον πρώτο και πετυχαίνει την άπόλυσί του. Αυτό συνέβηκε με τον Αδάμ. Χρωστούσε ο Αδάμ, δεν είχε να πληρώση και ήταν δέσμιος του διαβόλου. Δεν χρωστούσε τίποτε ο Χριστός, ούτε ήταν κάτω από την εξουσία του διαβόλου, αλλά μπορούσε να πληρώση. Ήλθε, πλήρωσε με τον θάνατό του για εκείνον που δεσμευόταν από τον διάβολο, για να απολύση τον κρατούμενο.

Είδες της αναστάσεως τα κατορθώματα;

Διπλό θάνατο πεθάναμε εμείς και διπλή άρα περιμένουμε τώρα ανάστασι. Εκείνος απλό θάνατο πέθανε, κι έτσι, απλή ανάσταση αναστήθηκε. Πώς; Θα σας το εξηγήσω. Πέθανε ο Αδάμ και κατά το σώμα και κατά την ψυχή. Πέθανε και με την αμαρτία και με την φύσι. Η  αν ήμερα φάγητε από του ξύλου, θανάτω αποθανείσθε. Δεν πέθανε όμως την ίδια μέρα με την φύσι, αλλά μονάχα με την αμαρτία. Ο ένας ήταν θάνατος της ψυχής, ο άλλος, ο δεύτερος, ήταν θάνατος του σώματος. Κι όταν ακούσης θάνατο της ψυχής, μη νομίσης ότι πεθαίνει η ψυχή. Η ψυχή είναι αθάνατη. Ο θάνατος της ψυχής είναι η αμαρτία και η αιωνία κόλασις. Γι’ αυτό κι ο Χριστός λέγει: Μη φοβηθήτε από των αποκτεινόντων το σώμα, την δε ψυχήν μη δυναμένων αποκτείναι φοβήθητε δε μάλλον τον δυνάμενον και ψυχήν και  σώμα απολέσαι εν γεένη. Ό,τι χάνεται, υφίσταται, αλλά ξεφεύγει από τ η ματιά εκείνου που το απώλεσε. Όπως έλεγα, λοιπόν, διπλός είναι ο θάνατος σε μας. Επομένως και διπλή πρέπει να είναι η ανάστασίς μας. Στον Χριστό ήταν απλός θάνατος. Διότι ο Χριστός δεν αμάρτησε. Αλλά και ο απλός θάνατός του για μας συνέβη. Δεν χρωστούσε να τον υποστή Εκείνος. Διότι δεν ήταν ένοχος αμαρτίας, άρα ούτε και θανάτου.. Γι’ αυτό Εκείνος μεν ανέστη την ανάστασι την από απλό θάνατο. Ενώ εμείς, έχοντας πεθάνει διπλό θάνατο, διπλή ανάστασι έχουμε. Μια φορά αναστηθήκαμε χθες από την αμαρτία. Ταφήκαμε μαζί του στο βάπτισμα και εγερθήκαμε μαζί του μες από το βάπτισμα. Η μία, λοιπόν, είναι αυτή η ανάστασις, δηλαδή η απαλλαγή από τα αμαρτήματα. Η δε ανάστασις η δεύτερη είναι εκείνη του σώματος. Μας χάρισε τη σπουδαιότερη, ας περιμένουμε λοιπόν και την λιγώτερο σπουδαία. Η πρώτη είναι πολύ μεγαλύτερη από τη δεύτερη. Διότι πολύ σπουδαιότερο είναι να απαλλαγή κανείς από την αμαρτία, παρά να αναστή σωματικά. Το σώμα έπεσε, διότι αμάρτησε. Επομένως, αν αιτία της πτώσεως είναι η αμαρτία, αιτία της αναστάσεως θα είναι η απαλλαγή από την αμαρτία. Αναστηθήκαμε, λοιπόν, τη μεγαλύτερη ανάστασι, έχοντας ρίξει από πάνω μας τον χαλεπό θάνατο της αμαρτίας και ξεντυθή το παλαιό ιμάτιο. Ας περιμένουμε λοιπόν και τη μικρότερη. Αυτή την πρώτη ανάστασι αναστηθήκαμε εμείς από καιρό, όταν βαπτισθήκαμε.

Και όσοι καταξιώθηκαν να βαπτισθούν απόψε, αυτά τα καλά πρόβατα. Προχθές ο Χριστός σταυρώθηκε, αλλά αναστήθηκε χθες τη νύκτα. Και αυτοί προχθές ήταν ακόμη δέσμιοι στην αμαρτία, αλλά αναστήθηκαν μαζί του. Εκείνος κατά το σώμα πέθανε και κατά το σώμα ανέστη. Αυτοί κατά την αμαρτία ήταν νεκροί και ελευθερώθηκαν κι αναστήθηκαν από την αμαρτία. Η γη, αύτη την εποχή, ρόδα και γιούλια και τα λοιπά άνθη μας δίνει. Και τα δροσερά νερά ρέουν με περισσότερη φαιδρότητα στα λιβάδια. Μη θαυμάσης αν από τα νερά βλάστησαν άνθη. Η γη, όχι από μόνη της, αλλά με το πρόσταγμα του Δεσπότη ντύνεται τη χλόη. Και στις αρχές τα νερά έβγαλαν ζώα κινούμενα. Λέγει η Γραφή: ε ξ α γ α γ έ τ ω   τα ύδατα ερπετά ψυχών ζωσών και το πρόσταγμα έγινε πραγματικότης και εκείνη η άψυχη ύλη έβγαλε ζωντανά όντα. Έτσι και τώρα εξαγαγέτω τα ύδατα όχι ερπετά ζωντανά, άλλα πνευματικά χαρίσματα. Έβγαλαν τότε τα νερά ψάρια χωρίς λογικό και άφωνα, έβγαλαν τώρα ψάρια λογικά και πνευματικά, ψάρια που τα έπιασαν οι απόστολοι. Διότι τους είπε: Δ ε ύ τ ε και ποιήσω υμάς αλιείς ανθρώπων. Και εννοούσε αυτό το είδος αλιείας. Καινούργιος πραγματικά της αλιείας ο τρόπος. Οι ψαράδες βγάζουν από τα νερά, εμείς μπάσαμε στα νερά και έτσι ψαρέψαμε. Υπήρχε κάποτε και στους ιουδαίους η κολυμβήθρα. Άκου τι δύναμι είχε εκείνη η κολυμβήθρα, για να δης την ιουδαϊκή φτώχεια, για να μάθης τον πλούτο της Εκκλησίας. Κολυμβήθρα με νερό ήταν και κατέβαινε ο άγγελος εκεί και τάρασσε τα ύδατα. Ύστερα, μετά το τάραγμα των υδάτων, έπεφτε μέσα ένας από τους αρρώστους και γινόταν καλά. Ένας μονάχα κάθε χρόνο γινόταν καλά και ευθύς ξοδευόταν όλη η χάρις, όχι από φτώχεια εκείνου που την παρείχε, αλλά από την αδυναμία εκείνων που τη δέχονταν. Κατέβαινε, λοιπόν, ο άγγελος στην κολυμβήθρα και ετάρασσε το νερό και γινόταν καλά ένας. Κατέβηκε ο Δεσπότης των αγγέλων στον Ιορδάνη και ετάραξε το νερό και όλη την οικουμένη θεράπευσε. Έτσι, στην πρώτη περίπτωσι, ο δεύτερος που έμπαινε στα νερά μετά τον πρώτο, δεν γινόταν καλά. Διότι οι ιουδαίοι, που έπαιρναν αύτη τη χάρι, ήταν αδύνατοι και φτωχοί. Ενώ στην προκειμένη περίπτωσι, μετά τον πρώτο ο δεύτερος, μετά τον δεύτερο ο τρίτος, μετά τον τρίτο ο τέταρτος. Δέκα, είκοσι, εκατό, χίλιους, χίλιες χιλιάδες, όλη την οικουμένη αν βάλης στην κολυμβήθρα, η χάρις δεν σώνεται, δεν εξαντλείται η δωρεά, δεν λερώνονται τα νάματα.

Καινούργιος τρόπος καθάρσεως· διότι δεν είναι σωματικός. Τα σώματα όταν είναι πολλά, τα νάματα καταντούν να βρωμίσουν. Ενώ εδώ  όσοι περισσότεροι πλύνονται, τόσο  καθαρώτερα γίνονται.

Είδες όγκο δωρεάς; Φύλαξε αυτή τη μεγάλη δωρεά, άνθρωπε. Δεν έχεις δικαίωμα να ζης αδιάφορα. Βάλε στον εαυτό σου νόμο με κάθε ακρίβεια.  Αγώνας είναι μπροστά σου και παλαίσματα. Και ο αγωνιστής από όλα κάνει εγκράτεια, θέλεις να σου δείξω ένα τρόπο άριστο και ασφαλή για να πετύχης τη νίκη; Εκείνα που φαίνονται αδιάφορα και αντιθέτως κυοφορούν την αμαρτία, ας τα βγάλουμε από τη σκέψι μας. Υπάρχουν αμαρτωλά πράγματα, και πράγματα όχι αμαρτωλά, αλλά που γίνονται αιτία να αμαρτήση κανείς. Λόγου χάριν, το γέλοιο δεν είναι αυτό καθεαυτό αμάρτημα, γίνεται όμως αμάρτημα αν βγη από τα όρια. Διότι από το γέλοιο έρχονται οι αστειότητες, από τις αστειότητες η αισχρολογία, από την αισχρολογία οι αισχρές πράξεις κι από τις αισχρές πράξεις η κόλασις και η τιμωρία. Βγάλε, λοιπόν, μια και καλή τη ρίζα, για να γλυτώσης απ’ όλο το κακό. Διότι αν φυλαγόμαστε από τα αδιάφορα, ποτέ δεν θα πέσουμε στα απαγορευμένα. Έτσι σε πολλούς φαίνεται αδιάφορο πράγμα το να κυττάζουν τις γυναίκες, αλλ’ από αυτό γεννιέται η ακόλαστη επιθυμία, από την επιθυμία η πορνεία κι από την πορνεία πάλι η κόλασις και η τιμωρία. Έτσι, το να διασκεδάση κανείς λίγο στο τραπέζι φαίνεται όχι φοβερό πράγμα κι όμως απ’ αυτό γλυστρά κανείς στη μέθη και στις αναρίθμητες κακές συνέπειες της μέθης.  Ας ξερριζώσουμε, λοιπόν, από παντού τις αρχές της αμαρτίας.

Γι’ αυτό διαρκώς, κάθε μέρα, τρέφεσθε με τα κήρυγμα. Γι’ αυτό συνέχεια όλες τις μέρες σας συναθροίζουμε, παραθέτοντάς σας πνευματικό τραπέζι και κάνοντας σας ν’ απολαμβάνετε τα θεία λόγια, αλείφοντας την. ψυχή σας με το λάδι του κηρύγματος που της είναι απαραίτητο για να αθλή και οπλίζοντάς σας εναντίον του διάβολου. Διότι αγριώτερα τώρα σας επιτίθεται. Όσο μεγαλύτερη η δωρεά τόσο μεγαλύτερος και ο πόλεμος. Αν μέσα στον παράδεισο είδε μονάχα ένα άνθρωπο ο διάβολος και δεν τον ανέχθηκε, πώς τι ανεχθή τόσους στον ουρανό, πες μου; Εξαγρίωσες το θηρίο αλλά μη φοβηθής. Μεγαλύτερη δύναμι πήρες, μάχαιρα ακονισμένη. Μ’ αυτή να κεντήσης τον όφι. Γι’ αυτό ο Θεός τον άφησε να εξαγριωθή εναντίον σου, για να λάβης έτσι πείρα της δυνάμεως που απόκτησες. Κι όπως ένας καλός προπονητής παίρνει τον ακάθαρτο, εξαντλημένο κι αμελημένο αθλητή και αφού του αλείψη με λάδι το κορμί, αφού τον γυμνάση, αφού τον ξανακάνη εύρωστο, υστέρα δεν τον αφήνει σε ησυχία,  αλλά τον σπρώχνει στο στάδιο για ν’ αγωνισθή και να λάβη έτσι πείρα της δυνάμεως που απόκτησε, το ίδιο έκαμε και ο Χριστός.

Μπορούσε να ξεκάμη μονομιάς τον εχθρό. Αλλά για να μάθης εσύ την υπερβολή της χάριτος, το μέγεθος της πνευματικής δυνάμεως, που έλαβες με το βάπτισμα, σας αφήνει και τους δυο να πιάνεσθε μέση με μέση, επιφυλάσσοντας σε σένα πολλούς στεφάνους. Γι’ αυτό κάθε μέρα, όλη την εβδομάδα, αδιάκοπα διδάσκεσθε, για να πάρετε ακριβή γνώσι για όλα τα καθέκαστα της πάλης. Ακόμη και ως γάμος πνευματικός μπορεί να θεωρηθή ό,τι ήδη έγινε. Και στους γάμους επί επτά μέρες μένει κλειστή η παστάδα. Γι’ αυτό κι εμείς επί επτά μέρες σας καθοδηγούμε πώς να συμπεριφέρεστε στους νυμφικούς θαλάμους. Αλλά στους γάμους, μετά την πάροδο των επτά ημερών, ανοίγει η παστάδα. Ενώ εδώ όσο θέλεις μένεις στη νυμφική απόλαυσι. Στους γάμους τους άλλους η νύμφη ύστερα από τον πρώτο και τον δεύτερο μήνα δεν είναι το ίδιο ποθητή στον γαμπρό. Εδώ όμως συμβαίνει το αντίθετο. Όσο περνά ο καιρός, τόσο θερμότεροι οι έρωτες του νυμφίου, τόσο γλυκύτεροι οι εναγκαλισμοί, τόσο πνευματικώτερη η συνουσία, αν γρηγορούμε και νήφουμε. Έπειτα· στα σώματα, μετά τη νεότητα, έρχονται τα γηρατειά. Εδώ, μετά τα γηρατειά, η νεότης, και μάλιστα νεότης που δεν έχει τέλος αν θέλουμε. Μεγάλη η χάρις, αλλά θα είναι αφθονώτερη αν το θελήσουμε. Και ο Παύλος μέγας ήταν όταν βαπτιζόταν, αλλά πολύ μεγαλύτερος έγινε υστερότερα, όταν κήρυττε και έρριχνε σε σύγχυση τους ιουδαίους. Κατόπιν αρπάχθηκε στον παράδεισο, στον τρίτο ανέβηκε ουρανό. Ώστε μπορούμε κι εμείς, αν θέλουμε, να αυξηθούμε , και τη χάρι που λάβαμε με το βάπτισμα να τη μεγαλώσουμε. Και μεγαλώνει με τα καλά έργα και γίνεται έτσι λαμπρότερη και φαιδρότερο φως στον νυμφώνα και θ’ απολαύσουμε τ’ αγαθά που περιμένουν όσους τον αγαπούν.  Τα οποία είθε σε όλους μας να δοθούν, χάριτι και φιλανθρωπία του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, μεθ’ ου τω Πατρί  και τω Αγίω Πνεύματι δόξα και προσκύνησις εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Η ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙ ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΩΣΕΩΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΙΡΗΝΑΙΟΥ

Το θεσπέσιο γεγονός της εκ νεκρών Αναστάσεως του Κυρίου μας Ιησού Χριστού αποτελεί για τη συνείδηση της Αγίας μας Εκκλησίας την φλόγα και τη ζέση, η οποία δίνει τη δύναμη και την ενέργεια σε Αυτή να πορεύεται αταλάντευτη στους αιώνες. Στην αντίθετη περίπτωση « ει δε Χριστός ουκ εγήγερται, κενόν άρα το κήρυγμα ημών, κενή δε και η πίστις υμών. Ευρισκόμεθα δε και ψευδομάρτυρες του Θεού, ότι εμαρτυρήσαμεν κατά του Θεού ότι ήγειρε τον Χριστόν, όν ουκ ήγειρεν» (Α΄Κορ.15,14-15). Εάν έλειπε από την Εκκλησία το γεγονός της Αναστάσεως, Αυτή θα ήταν καταδικασμένη να σβήσει συγχρόνως με τη γέννησή της! Γι' αυτό το λόγο η Ανάσταση του Κυρίου μας είναι για ολόκληρο το χριστιανικό κόσμο, και ιδιαίτερα για την Ορθοδοξία μας, η «εορτή των εορτών και η πανήγυρις των πανηγύρεων» και όλοι οι πιστοί «αγαλομένω ποδί» προσέρχονται να απολαύσουν την πλούσια πνευματική τράπεζα του Αναστάντα Λυτρωτή μας. Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας με εμφανή ενθουσιασμό έδωσαν στα συγγράμματά τους την αληθινή διάσταση στο μεγάλο γεγονός της Αναστάσεως του Χριστού μας. Ο άγιος Ειρηναίος επίσκοπος Λουγδούνου (Λυώνος),(+199) είναι ένας από αυτούς. Στην περίφημη περί ανακεφαλαιώσεως θεολογία του εντάσσει το γεγονός αυτό στο γενικότερο σχέδιο της σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους. Στο θεανδρικό Πρόσωπο του Ιησού Χριστού συντελέσθηκε η αναδημιουργία του πεπτωκότος ανθρώπου και ολοκλήρου της κτίσεως (Ειρην. C.H.. III,16,6). Η Ενανθρώπηση και η Ανάσταση του Λυτρωτή είναι οι δύο κορυφαίοι σταθμοί του έργου της απολυτρώσεως. Δια της Ενανθρωπήσεως του Λόγου ο Θεός εισέρχεται στην ιστορία, δια της Αναστάσεώς Του ο άνθρωπος εισέρχεται στην αιωνιότητα! Η Ενανθρώπηση είναι η ευλογημένη αρχή η Ανάσταση είναι το θριαμβευτικό πέρας του θείου έργου της σωτηρίας του κόσμου. Ο πρώτος Αδάμ, ο χοϊκός προπάτοράς μας, σύμφωνα με τον ιερό Πατέρα, εξαιτίας του πονηρού και της δικής του συγκαταθέσεως εξέπεσε και έγινε φορέας του κακού και της αμαρτίας και υποκείμενος του θανάτου. Ο Χριστός, ο δεύτερος Αδάμ (Α΄Κορ.15,45) επειράσθη και Αυτός από τον πονηρό για την ικανοποίηση της φυσικής ανάγκης της τροφής ( Γεν.3, 15 ). Όμως Αυτός δεν υπέκυψε, όπως ο πρώτος Αδάμ, στην παγίδα του πονηρού. Έμεινε υπάκουος στο θέλημα του «πέμπψαντός του Πατρός» (Ιωάν.4,34). Η έπαρση του χοϊκού Αδάμ απέκοψε το ανθρώπινο γένος από τη ζωή και το οδήγησε στο θάνατο. Αντίθετα η έσχατη υπακοή και η ταπείνωση (Φιλιπ.2,8) του Χριστού νίκησε το θάνατο και επανένωσε την ανθρωπότητα με τη ζωή, (Ειρην. C.Η.V.21,3, P.G.7,1181-1182 και Επίδ. Αποστ. Κηρύγμ. 33 ). Ο θάνατος δεν είναι στοιχείο της ανθρωπίνης φύσεως, αλλά είναι προϊόν της αμαρτίας (Ρωμ.6,23 ). Ο άνθρωπος δημιουργήθηκε από το Θεό να ζει αθάνατος. Η αμαρτία όμως εισήγαγε τον θάνατο στην ανθρώπινη φύση ως αφύσικη κατάσταση. Η νίκη του Χριστού κατά του θανάτου και του ’δη θεράπευσε την ανθρώπινη φύση από το ξένο και αφύσικο αυτό στοιχείο. Η Ανάσταση δε του Λυτρωτή « απαρχή (της αναστάσεως) των κεκοιμημένων εγένετο» (Α΄Κορ.15,20 ). Η Ανάσταση του Κυρίου κατέρριψε όλους τους φραγμούς που εμποδίζουν τον άνθρωπο να εισέλθει στην αιωνιότητα,(Ειρην. C.H.V.23, 2, P.G.7, 1182-1183). Η εν Χριστώ σωτηρία είναι ουσιαστικά «εκκένωσις του θανάτου» και χορήγηση της ζωής (Ειρην. C.H.III,23,7). To ξύλο της Εδέμ (Γεν.2ο κεφ) έγινε η αιτία της πτώσεως του πρώτου ανθρώπου. Δι' αυτού ο γενάρχης ξέπεσε και κατεστάθη θνητός. Το ξύλο του Σταυρού έγινε αιτία να ξαναγίνει πάλι ο άνθρωπος αθάνατος. «Η αμαρτία, γράφει ο ιερός πατήρ, η οποία προήλθεν εκ του ξύλου, εξηλείφθη δια του ξύλου της υπακοής, επί του οποίου εσταυρώθη ο Υιός του ανθρώπου, υπακούων εις τον Θεόν, καταργήσας ούτω την γνώσιν του κακού συνετέλεσεν, ώστε να ανθίση εις τας ψυχάς των ανθρώπων η γνώσις του καλού. Επειδή δε το κακόν συνίσταται εις την ανυπακοήν κατά του Θεού, το καλόν συνίστα εις την υπακοήν. . . Ώστε δια της μέχρι θανάτου, και δη θανάτου Σταυρού, υπακοής του εξιλέωσε την αρχαίαν διά του ξύλου προκληθείσαν ανυπακοήν. . . Ήτο δίκαιον και αναγκαίον αυτός, ο οποίος κατέστη ορατός, να οδηγήση όλα τα ορατά πράγματα εις την εις την συμμετοχήν του Σταυρού Του και ούτως υπό την ορατήν Του μορφήν η επίδρασίς Του εγένετο αισθητή εις όλα τα ορατά πράγματα» ( Ειρην. Επίδ. Αποστ. Κηρύματος 34). Το μέγα γεγονός της Αναστάσεως του Σωτήρος ο άγιος Ειρηναίος το συνδυάζει με το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Η πραγματικότης της Αναστάσεως συνδέεται με την πραγματικότητα της αληθούς μεταβολής του άρτου και του οίνου σε Σώμα και Αίμα Χριστού (Ειρην. C.IV,18,4-5). Ο κοινωνών του αναστημένου και αυθαρτοποιημένου Σώματος του Κυρίου, καθίσταται και ο ίδιος δυνάμει αναστηθείς και αφθαρτοποιηθείς εν Χριστώ (C.IV,5,5 και 33,2). Η πίστη στην Ανάσταση του Κυρίου, κατά τον ιερό πατέρα, αποτελεί το θεμελιώδες κεφάλαιο της χριστιανικής σωτηριολογίας. «Εάν (ο Χριστός) δεν εγεννήθη, άρα δεν απέθανε, και εάν δεν απέθανε, δεν ανέστη εκ νεκρών, δεν εθριάμβευσεν άρα επί του θανάτου και δεν κατήργησε το κράτος του, και εάν δεν εθριάμβευσεν επί του θανάτου, πως θα δυνηθώμεν να υψωθώμεν μέχρι της ζωής ημείς, οι οποίοι εξ αρχής υποκείμεθα εις τον θάνατον, Όσοι λοιπόν δεν παραδέχονται την σωτηρίαν του ανθρώπου, και δεν πιστεύουν, ότι ο Θεός θα τους αναστήση εκ νεκρών, ούτοι περιφρονούν την γέννησιν του Κυρίου ημών. Ο Λόγος του Θεού, ευδοκήσας να σαρκωθεί, εδέχθη αυτήν την γέννησιν, δια να μας αποδείξη την ανάστασιν της σαρκός και να προηγηθή όλων ημών εις τον ουρανόν» ( Ειρην. Επίδ. Αποστ. Κηρυγμ. 39). Ο Θεός Λόγος με την θεία Ενανθρώπησή Του έγινε όμοιος με τον άνθρωπο κατά πάντα εκτός της αμαρτίας. Αυτήν την ανθρώπινη τραυματισμένη και αμαυρωμένη από την αμαρτία εικόνα με την Ανάστασή Του την αυθαρτοποίησε και τη θέωσε, έτσι ώστε «και την εικόνα έδειξεν αληθώς, αυτός τούτο γενόμενος όπερ ήν εικών αυτού, και την ομοίωσιν βεβαίως κατέστησε, συνεξομοιώσας τον άνθρωπον τω αοράτω Πατρί» (Ειρην. C.H.IV,16,2). H νέα αναδημιουργηθείσα εν Χριστώ ανθρώπινη φύση είναι η ίδια η ένδοξη μεταναστάσιμη ανθρώπινη φύση του Χριστού. Ο «κολλώμενος τω Κυρίω» (Α΄Κορ.6,17) μετέχει αυτής της θεωμένης και δοξασμένης φύσεως. Χάρη στο σωτηριώδες έργο του Χριστού, με επιστέγασμα την Ανάστασή Του, «ο γεννητός και πεπλασμένος άνθρωπος κατ΄εικόνα και ομοίωσιν του αγεννήτου γίνεται Θεού» (Ειρην. C.H.IV, 38,3). Ο Αναστάς Χριστός, όπως ευστοχότατα θεολόγησε ο μεγάλος αυτός πατέρας της αρχαίας Εκκλησίας μας, ανακεφαλαίωσε στον εαυτό του τον πεπτωκότα άνθρωπο και δια του εκουσίου Πάθους και της Αναστάσεώς Του συνέτριψε ολοκληρωτικά και μόνιμα το κράτος του διαβόλου και κατήργησε τον «ολετήρα της κτίσεως». Η Ανάσταση του Σωτήρος μας είναι το επιστέγασμα της αποκαταστάσεως και ανακεφαλαιώσεως του μεταπτωτικού ανθρώπου και ολοκλήρου της δημιουργίας. Γι' αυτό δικαιολογημένα η αγία μας Εκκλησία μας καλεί να «Προσέλθωμεν λαμπαδηφόροι, τω προϊόντι Χριστώ εκ του μνήματος, ως νυμφίω, και συνεορτάσωμεν, ταις φιλεόρτοις τάξεσι, Πάσχα Θεού το σωτήριον» ( Κανών του Πάσχα, 2ο τροπ. Της ε΄ ωδής).  ΛΑΜΠΡΟΣ Κ. ΣΚΟΝΤΖΟΣ Θεολόγος - Καθηγητής.

}

ANAΣΤΑΣΙΜΟ ΜΗΝΥΜΑ

ΙΕΡΟΣ  ΝΑΟΣ  ΑΓΙΟΥ  ΙΩΑΝΝΟΥ  ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ  ΓΟΜΟΣΤΟΥ

                                                              ΠΑΣΧΑ  2012

            

Ο Χριστός ανεστήθη απο τους νεκρούς, αφού νίκησε και κατήργησε τον θάνατο με τον δικό Του θάνατο επάνω στο Σταυρό κι έτσι εχάρισε σ’ αυτούς που ήσαν θαμμένοι στα μνήματα την αιώνιο ζωή.

Μέσα σε αυτή την ευφρόσυνη χαρά της Αναστάσεως , έχουμε χρέος ώς γνήσιοι χριστιανοί να συγχωρήσουμε όλους αυτούς που μας έβλαψαν , διότι λέμε στην Εκκλησία:  ‘  Συγχωρήσωμεν πάντα τη Αναστάσει και ούτω βοήσωμεν Χριστός Ανέστη...’ .

Εύχομαι ολόψυχα η Αναστάσιμη χαρά να πληρεί τις καρδιές όλων μας και η πίστη στην Ανάσταση να μας εμπνέει αισιοδοξία, δύναμη  στις δυσκολίες της ζωής και αγάπη για όλο τον κόσμο! ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ

ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ

ΓΕΩΡΓΙΟΣ  ΔΗΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΥ ΦΙΛΟΥ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΛΑΖΑΡΟΥ

Θά σας ενθυμίσω ένα ώραίο ρητό του μεγάλου μας πατρός Επιφανίου Επισκόπου Κύπρου, το οποίον εξεφώνησε κάποτε στην αρχή ενός λόγου του. «Προ εξ ημερών του Πάσχα, διά των πέντε αισθήσεων, τον τετραήμερον ο τριήμερος, ταις δυσί τον έναν χαρίζεται».

Ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός, ο οποίος αποτε­λείωσε την αποστολή Του και θεράπευσε το πανανθρώ­πινο τραύμα και σε έξι ημέρες θα παρεδίδετο στα πανάχραντά Του πάθη, όπου θα εσφράγιζε την επιτυχία της σωτηρίας μας, έδειξε, σαν προοίμιο σε μας τους μαθητές Του και γενικά σε όλον τον κόσμο, ότι υπάρχει ανάσταση νεκρών και ότι Αυτός είναι όντως «η Ανάστασις και η Ζωή». Ακριβώς πριν από τα συνταρακτικά τούτα γεγονότα, της αναστάσεως δηλαδή του Κυρίου, προηγήθηκεν κατά έξι μέρες η ανάσταση του Λαζάρου, ο οποίος, όπως ξέρετε, ήταν φίλος του Χριστού. Και ο Σίμων ο λεπρός, ο Φαρισαίος, ο πατέρας του Λαζάρου, επειδή ήταν πιστός, αρεσκόταν ο Κύριος να συχνάζη στην οικία του και να έχη φιλικές σχέσεις με αυτήν την οικογένεια.

Ανέστησε φυσικά τον Λάζαρο, όχι τόσο για να δείξη την δύναμη της θεοπρεπούς Του μεγαλωσύνης, άλλωστε το είχε κάνει και ενωρίτερα αυτό σε άλλες περιπτώσεις, αλλά για να δείξη ότι πλησιάζει το προοίμιο της συντριβής του θανάτου και της γενικής αναστάσεως της ανθρωπινής φύσεως και της αποκαταστάσεως συμπάσης της κτίσεως «της υποταγείσης εις την φθοράν» εξ αιτίας της πτώσεως του ανθρώπου.

Το ιστορικό γεγονός της αναστάσεως του Λαζάρου το φέρομε στην αναγωγή, καθώς πολλές φορές κάνουν οι Πατέρες μας ερμηνεύοντας την Γραφή, για να ορθάσωμεν έτσι σ΄ ένα πόρισμα πνευματικό, το οποίο πολύ θα μας ώφελήση. Κάθε τί το οποίο περιέχεται στην Γραφή, έχει πολλαπλές ερμηνείες. Η ανάσταση του ιστορικού Λαζάρου έγινε τότε, αλλά αυτό, μεταφερό­μενο στην αλληγορία, ενεργείται κάθε μέρα στις ψυχές των ανθρώπων. Η αναγωγή λοιπόν είναι η εξής. Ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός, ο οποίος είναι πάντοτε μαζί μας, όπως ο Ίδιος ομολογεί, «ιδού εγώ μεθ΄ υμών είμι πάσας τάς ημέρας, εώς της συντέλειας του αιώνος», περιστρέφεται και ανασκοπεί του καθενός την κατά­σταση και μυστικώς εκφράζει στις ουράνιες Του δυνάμεις και στους σεσωσμένους· «Λάζαρος ο φίλος ημών κεκοίμηται». Κάθε ένας από μας είναι νεκρός Λάζαρος και φίλος του Ιησού μας, χάριν του ότι για μας εθυσιάσθη, για όλους ενδιαφέρεται. Ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός, ο παντογνώστης Θεός, ο πανάγαθος Δεσπότης και ο αληθινός μας πατέρας, βλέποντας την νέκρωσή μας, συνεχώς φωνάζει προς τις ουράνιες δυνάμεις Του. «Λάζαρος ο φίλος ημών κεκοίμηται». Τώρα ποιος από μας τους κεκοιμημένους θα είναι ικανός να προκαλέση την συμπάθειά Του, ούτως ώστε να επέμβη και να τον αναστήση; Γιατί αυτός μόνος Του ομολόγησε ότι, «εγώ είμι η ανάστασις και η ζωή». Όπως αναφέρεται, όταν η αδελφή του Λαζάρου η μεγαλύτερη, η Μάρθα, αν και πίστευε στον Ιησού Χριστό, εν τούτοις, από το βόγγο του πόνου πού έχασε τον μονάκριβο της αδελφό, ξεχνώντας την δύναμη της αναστάσεως πού βρισκόταν σ΄ Αυτόν, άρχισε να του λέη με παράπονο: «Κύριε, ει ης ώδε, ουκ αν απέθανε μου ο αδελφός». Και ο Ιησούς απαντά: «Αναστήσεται ο αδελφός σου». Πάλιν αυτή δεν καταλαβαίνει το νόημα και επιμένει: «Ναι, Κύριε, ξέρω ότι στην έσχατη ήμερα της παλιγγενεσίας και αυτός θα αναστηθή». Τότε ο Ιησούς διακηρύττει: «Εγώ ειμί η ανάστασις και η ζωή.

Λοιπόν αυτός είναι ο Ιησούς μας ο οποίος μένει μαζί μας σαν η αιωνία και μόνιμος ανάσταση και προσδοκά του καθενός μας την ανάσταση. Πότε θα στραφούμε προς Αυτόν να έκφράσωμε τον πόνο της νεκρώσεως μας, για να φωνάξη και σε ΄μάς: «Λάζαρε, δεύρο έξω». Για να γίνη αυτό χρειαζόμαστε συμπαρα­στάτες, όπως είχε και ο Λάζαρος τις δύο αδελφές, την Μάρθα και την Μαρία. Η μέν Μάρθα συμβολίζει κατά τους Πατέρες την πρακτική εργασία, την πρακτική μετάνοια και τα σωματικά έργα. Η δε Μαρία συμβολίζει την θεωρία, την πνευματική εσωστρέφεια μέσω της οποίας επικοινωνεί κάθε λογική ψυχή με τον Θεό. Η πρακτική μετάνοια συνίσταται στον πόνο, στο πένθος και στο κλάμα «υπέρ των προτέρων αμαρτημάτων» και στο πένθος υπέρ της ανακτήσεως των αρετών και των χαρισμάτων, τα όποια κληρονομικά μας παρέδωσε ο Ιησούς μας και ανήκουν στον καθένα από ‘μάς. Όύπω γάρ έφανερώθη -λέγει ο Άγιος Ιωάννης- τί έσόμεθα, οίδαμεν δε, όταν φανερωθή, όμοιοι αυτώ εσόμεθα». Δηλαδή θα δούμε τον Κύριο μας στην ήμερα εκείνη της παλιγγενεσίας και θα είμεθα όμοιοι με αυτόν. «Ο Θεός εν μέσω Θεών» εκμαγεία του αρχετύπου.

Για να φθάσωμε σ΄ αυτήν την αξία, πρέπει, όπως είπα, να αποκτήσωμε πρωτίστως την συνεχή ειλικρινή πρακτική μετάνοια, πού αυτή θα μας οδηγήση στην θεωρία. Επειδή πρακτικά αμαρτήσαμε, πρακτικά αρ­νηθήκαμε τον Ιησού μας, πρακτικά τον προσβάλαμε και τον προδώσαμε, πρακτικά τώρα να επιστρέψωμε πίσω και ν΄αποδείξωμεν ότι πλέον δεν θα ξανακάμψω­με τα γόνατα μας μπροστά σε κάθε είδωλο της αμαρτίας.

Είμεθα υπόχρεοι τώρα, ο καθ’ ένας από ‘μάς, ν’ αποκτήσωμε τις δύο αδελφές, την πραγματική πράξη της μετανοίας πού μας οδηγεί μακριά από κάθε παράβαση της εντολής. Άρνηση στον Θεό δεν υπάρχει από κανένα λογικό όν, και από αυτούς ακόμα τους άθεους, τους ύλιστές, τους αναρχικούς. Ας κομπάζουν με τα χείλη. Δεν μπορούν ν΄ αρνηθούν τον Θεό, διότι, για να μπορέσωμε να αρνηθούμε ένα πράγμα, πρέπει να είμαστε δυνατοί να το καταργήσωμε. Τότε θα καυχη­θούμε πάνω στην απιστία μας ότι όντως αυτό δεν υπάρχει, το καταστρέψαμε. Αν εμείς αρνηθούμε Αυτόν, λέει ο Παύλος, αυτός πιστός μένει. Ποία λοιπόν είναι η άρνηση αφού τα πράγματα είναι έτσι; Η άρνηση είναι στην παράβαση της εντολής. Αυτό μας διδάσκει η πα­γκόσμια ιστορία. Και τα δύο στοιχεία, το ανθρώπινο και το αγγελικό, τα όποια κατέβησαν και συνετρίβησαν, δεν άρνήθησαν τον Θεό, αλλά την εντολή. Και ακριβώς η παράβαση της εντολής, πού θεωρείται άρνηση, προκά­λεσε την πτώση, την συντριβή και τον θάνατο. Τώρα και σε μας ο τρόπος της επιστροφής είναι η πρακτική ομολογία. Από εκεί πού πλανηθήκαμε και παρασυρ­θήκαμε και αρχίσαμε να παραβαίνουμε τις εντολές του Χριστού μας και καταρρακώσαμε την προσωπικότητα μας, από την Ίδια θύρα θα επιστρέψωμε. Να παύσωμε να άμαρτάνωμε, να τον άρνούμεθα και να τον προδί­δουμε. Αφού φθάσωμε σ’ αυτήν την κατάσταση διά της Χάριτος Του, τότε βαθύτερα μέσα στο είναι μας θα ριζώση η αίσθηση αυτή της μετανοίας πού θα μας προκαλέση το πένθος και τον πόνο και το δάκρυ. Τότε ο νους ελεύθερος από την επίδραση και την αιχμαλωσία των εξωτερικών σφαλμάτων, της εξωτερικής χρεωκοπίας, γυρίζει προς τον Θεό και συνεχώς πενθών ζητεί το έλεος Του· και αυτή είναι η θέση της Μαρίας. Όταν οι δύο αδελφές αποκτηθούν, να είστε βέβαιοι ότι τότε ο Λάζαρος νους, το ψυχικό μας είναι, θα αναστηθή, όπως τότε στον ιστορικό Λάζαρο. Και τότε, όπως αναφέρει το ευαγγέλιο, επισκέφθηκε ο Ιησούς μας την οικία του Λαζάρου και του παρέθεσαν εκεί τράπεζα και ο Λάζαρος «ην εις των συνανακειμένων». Έτσι και ο Λάζαρος νους θα ευρίσκεται μαζί με τον Ιησού μας στην πνευματική ευφροσύνη, εκεί όπου μας διαβεβαιώνει ότι «ετοιμάσω ημίν τόπον». Εκεί στην ουράνια πανευφροσύνη, ως κληρονόμοι του Θεού και συγκληρονόμοι του Ιησού μας, θα ευρισκόμαστε και ΄μείς, όπως τότε ο Λάζαρος, στην ιδία τράπεζα «συνευοχούμενοι» και όχι πενθούντες για τον θάνατο, αλλά χαίροντες για την δική μας ανάσταση.

Ο καθένας από μας λοιπόν ας επΙσπεύση να αποκτήση χωρίς χρονοτριβή τις αρετές πού αντιπρο­σωπεύουν οι δύο αδελφές, Μάρθα και Μαρία, πού είναι ικανές να πείσουν τον Ιησού μας να παρουσιάση το πτώμα του νεκρού νου και να διατάξη ως Πανσθενουργός Λόγος το «Λάζαρε, δεύρο έξω» από τον τάφο της αναισθησίας και «είσελθε εις την χαράν του Κυρίου σου». Αμήν.

Πηγή: Γέροντος Ιωσήφ (Βατοπαιδινού), § Περί της Αναστάσεως του Λαζάρου Αθωνικά Μηνύματα, σελ. 139-145, Έκδοσις Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου, Άγιον Όρος 1995.